Sanat aslında nedir hepimiz biliyor muyuz? Hayatta ne ifade ediyor ve bizim için neden bu kadar önemli?

  Sanat kelimesinin kökenini, anlamını ve bilindiği sanılan yönlerini bir yere bırakırsak; sanatın kendi yorumumuz olan her şey olduğunu söylemek yanlış olmaz. Aslında herkesin sanatla ilgilenmesi gerekir. Sanatın; sadece edebiyat, resim, müzik ve dans gibi eylemlerden ibaret olduğu düşünülür ama o kadar etrafımızı sarmıştır ki.

  Boyalar henüz paletteyken sadece paletin üstünde duran renklerdir ama bir tabloda birleştiklerinde ise ortaya bir sanat eseri çıkar. Daha da derine inersek boyanın içerisinde bulunan kimyasallara, kimyasalların içerisindeki element atomlarına ve o atomu oluşturan yapı taşları olan nötron, proton ve elektrona. 1 proton ve 1 elektronun doğru şekilde bir araya gelmesiyle hidrojen, 2 proton ve 2 elektrondan helyum, 79 proton 118 nötron ve 79 elektronun birleşmesinden ise çok değerli olan altın oluşur. Bu, baştaki resmin yapımına ne kadar da çok benziyor değil mi?

  Bu yazıyı okuduktan sonra düşünmenizi istedim. Etrafımızda o kadar çok sanat sepet işleri dönüyor ki düşündükçe ve etrafımıza bakınıp neler olduğunu anlamaya çalıştıkça daha fazla görüyorsunuz. Ağlamanın içerisinde müziğin, müziğin içinde ağlamanın; kavganın içerisinde dansın, dansın içerisinde kavganın olduğunu fark ediyorsunuz. Sanatın ne kadar bize ve bizim de ne kadar sanata benzediğimizi anlıyorsunuz. Bu yüzden de her insan bir sanat eseridir diyebiliriz (evet sen bir sanat eserisin😊). O yüzden her insan eşsiz ve özgündür (evet sen eşsizsin ve senden sadece bir tane var😊).

  Sen, etrafında bulunan tüm insanlar, tüm hayvanlar, bastığın toprak ve geçen akşam yediğin patates kızartması ne kadar değerlisiniz aslında. Hepinizden de sadece bir tane var.

  Peki sanata katkı sunmak ister misin? O zaman yaşa ve yaşat, sev ve sevil, geliş ve geliştir, çalış ve çalıştır. Artık sen de mükemmel bir Sanatçısın.

Furkan Namal

Ben Furkan Namal, Burdurlu bir hayalperestim. Önce astronot sonra ise mimar olmayı istedim ve şimdiyse Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde mimarlık ve Anadolu Üniversitesi’nde işletme okuyorum. Yapmayı en sevdiğim işler ise derin düşüncelere dalmak, bağlamamın tellerini tıngırdatmak ve doğanın içinde kaybolmak. İnsanların büyümemiş ve hala çocuk taraflarını görmek gibi de bir özel gücüm var.

The post Sanat mı O da Ne? appeared first on Mercek Dergisi.

Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır derken dinlediğin bir şarkıda titrek bir of çekmeye döner de dağlar yerine sen yıkılırsın. Onca şeye dayanmışlığının ardından düşünmeyi ertelediğinde o kendinin bile nereye sakladığını bilmediğin gözyaşın, yuvarlanır gider yanaklarından tek bir şarkıyla. Günlerce, aylarca hatta belki yıllarca çabalayıp unuttuğunu tek bir şarkıda hatırlarsın da ziyan olur bütün emeğin.

Gürültülü kalabalıkların arasında kulağında kirazdan küpe, yeşilliklere uzanmış gökyüzünü seyrettirir, bir bulutun içinde uyutur da seni, hatrındadır hepsinin melodisi. Coşarsın kimi zaman, ‘Hayat sevince güzel!’ dünya elele verip onu söylesin istersin. Söylemek isteyip söyleyemediklerinle, içerisinde karşılaşıp onunla içindekileri haykırmak, anlaşılmak istersin.

Dinledikçe seninle aynı yollardan geçmiş birilerinin varlığıyla yalnızlığını giderirsin, heyecanını tamamlayıp yalnız kurt gibi de gezersin. Belki bir kelimesine takılı kalıp melodisiyle akıp gidersin, belki melodisine takılıp sözlerini bilmeden dans edersin. Sana bu dansı sunan ve sana en güzel partner olabilecek şeydir Şarkı.

Şarkıların gücü adına! İstediği her şeye yön veren nedir? Hiç olmadık anda kalbine gümbür gümbür cesaret yükleyen , ayrılığı bilmezken Sezen Aksuyla hüngür hüngür ağlatan, durgunluktan hırçınlığa, hırçınlıktan dinginliğe döndüren şarkıdır, şarkı!

Tüm bunların adıdır, açıklamasıdır, hepsidir. Hepsii. Tüm duygularını kendin bile anlamazken o tercüman olur onlara.

Hayatımızın her anında bize şekil verir de biz fark edemeyiz aslında. Havaya girdiğimiz dizi jeneriklerinde, okunan şiirin hemen ardından verilen fon müziğinde, sıradan bir videoda gözlerimiz dolduğunda bir şeylerin içimize işlediğini hissedebiliriz.

Sadece müziklerinin duygusunda savruluyoruz.

O meşhur filmde kadınla adam birbirinden uzaklaşır da döndükleri gibi başlar ya ‘Anlamazdın anlamazdın’ diye, bir peçete daha çekerdin kutudan. Hele o bir neslin psikolojisini bozan dizi sahnesi, hasta bir adam kalp nakli olduğu gece vefat ediyor ve’ ağla kalbim ağla’, kutudan bir peçete daha. Hani Polat Şef’e bağırırken kalbimi değiştirmediler diye arkadan ‘Elif dedim, be dedim aman’ Bir peçete daha. Oradan oraya savrulduk yine.

Bir daha ne zaman duysak o şarkıları aklımızda hep aynı sahne. Bu sadece filmlerde dizilerde de değil her anında aynıdır. Bir şarkı eşliğinde okuduğum kitabı o şarkıyı her duyduğumda hala hatırlarım. Bazı anıları şarkılarla kodlarız, belki birilerini. Söz uçar yazı kalır da şarkı hem uçurur hem mıhlar insanı bir köşeye.

Üstelik yaşın, dönemin, dilin, ırkın bir farkı da yoktur. Nasıl ki duyguların dili yok bundandır ki şarkıların da dili yok. İnsanın ninniyle başlayan serüveni notalılarla devam eder ömrünce. Bir zamanlar plak döndükçe dönerdi baş üzerindeki dumanlar, şimdi plaksız da dönebilen zamanlar.

Cızırdıyan plakların, cıvıldayan kuşların, ritmi karışan ıslıkların, kulaklığa sığmayan seslerin, radyoda denk gelenin ,hediye edilenin, dans edilenin, ağlatanın, susturanın etrafında savrulmaya devam edeceğiz.

Savrulduğunuz şarkıda kendizi bulabilmeniz dileğiyle.

Yoruma şarkılarınızı bekliyorum 🌸

Büşra Ertop

Merhaba, ben Büşra. Trakyalıyım. Kırklareli’de yaşıyorum. Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde iç mimarlık bölümünde okuyorum. Düz yazı, şiir yazmaya ve okumaya bayılırım. İroni olarak yazılarımı normalde birilerine okutmam. Bir şiirde ağlayabilir ve bir dizede kolaylıkla kendimi bulabilirim.

The post Söylenen Şarkılar Savrulan Biz appeared first on Mercek Dergisi.

Zamanın birinde Karadenizli iki aileden birinin oğlu diğerinin kızına sevdalanır. Bu öyle bir sevdadır ki dillere destan olur. Hal böyle olunca aileler de öğrenir. Öğrenir öğrenmesine de iki taraf da karşı çıkar, istemezler bu birlikteliği. Ve nasıl olursa olur bu iki ailenin arası git gide açılır. Oysa bizim iki aşık olanlardan habersiz sabırla vuslatlarını beklemektedirler. Tabi olanları öğrendiklerinde Karadeniz’de gemileri batar her ikisinin de…

Ansızın aldıkları bir kararla sözleşerek ertesi gece kaçarlar. Az giderler uz giderler fakat iki tarafın ailesi de peşlerindedir. Ve ne yazık ki bir ormanda sıkıştırırlar bizimkileri… Yakalanacaklarını ve bir daha kavuşamayacaklarını anlayınca iki aşık birden ‘ah’ çekerek dua etmeye başlarlar.

‘Ey güzel Allah’ım kurtar bizi… Onlar ayıracağına sen ayır bizleri… Dal olup bölüşelim, saz olup söyleşelim…’

Ve o anda duaları kabul olur, dal olup bölüşürler… Bizim güzel kız limon ağacı olurken oğlan da selviye dönüşür…

Zaman geçer maharetli eller limon ağacından kemençe, selviden de yay yapar. Bizimkiler artık muratlarına ermişlerdir. O gün bu gündür saz olup söyleşirler. Aşklarını dile getirirler…

Evet bizim daha çok eğlenceli türkülerle duyduğumuz Karadeniz kemençesinin hikayesi böyle geçer halk arasında…

Gelgelelim kemençenin nasıl bir enstrüman olduğuna…

Kemençe

Kemençe, diz üzerinde çalınan, üç telli, küçük yaylı saz grubundandır.(Günümüzde dört telli çalışmalar yapılmaktadır.). Üç telli ve oldukça küçük fakat sesi hayret verici şekilde gürdür. Osmanlı müziğinde ve Karadeniz halk müziğinde kullanılan iki ayrı türü mevcuttur. Bunlardan ilki ‘klasik kemençe’ olarak isimlendirilirken diğeri ‘Karadeniz kemençesi’ olarak anılır. Ayrıca (kesin olmamakla birlikte) bir gruba göre Kemençe Asya’dan gelmişken diğer bir gruba göre de Avrupa’dan gelmiştir.

Bu yazıda Karadeniz’imizin o güzel kemençesinden bahsetmek istiyorum sizlere…

Nereden geldiği kesin değil dedim fakat Yolava’dan tutun da Gürcistan’a kadar birçok coğrafyada halen daha ellerden düşmemektedir Karadeniz Kemençesi. Bayramlarda, eğlencelerde, ekin kazmalarda, yaylalara çıkarken, nişanlarda, düğünlerde, asker uğurlamalarında, şenliklerde her daim kemençe vardır. Özellikle KTÜ’nün şenliklerinde hamsi olmasa bile mutlaka kemençe yerini alır.

Başlı başına bir sanat olmasına karşın bir o kadar da zor bir enstrümandır kendisi. Hatta bir inanışa göre kemençe öğrenmek isteyenler yedi adet yalak kırmadan kemençeyi öğrenemezlermiş. Bu nedenledir ki zamanında bazı yörelerde çeşme yalakları sık sık kırılırmış.

Peki nasıl yapılır bu kemençe?

Kemençenin gövdesi; dut, karadut, akçaağaç, ladin, zerdali, gül, ardıç veya erik ağacından yapılabilmektedir. Fakat burada önemli olan ağacın cinsinden ziyade yetişme biçimidir. Mesela sulak yerde büyüyen ağaç değil daha kuru yerlerde büyüyen ve yaş halkaları daha sık olan ağaçlar makbuldür. Çeşitli ağaçların içleri tamamen elde oyularak tip ve özelliklerine göre 3 gün ile iki hafta arasında yapılabilmektedir. Gövdesine genellikle çamdan kapak takılır. Baş kısmına üç telini germek için üç kulak açılır. Gövdesine eşik, kapak üstüne de dil takılır. Kızılcık ağacından yay çubuğu, at kuyruğundan da yayı yapılır. Ve ibrişim tellerle de tamamlanır.

Kemençeçilerin elinde ağıt yakarlar, destanları dillendirirler, sevdaları söylerler…

Kemençe Karadeniz’in enstrümanıdır.

Kemençe Karadeniz insanının mütercimidir.

Karadeniz insanının müziğe yansıma biçimidir.

Karadeniz’in ortak simgesidir.

Kemençe… Karadeniz’dir…

Selametle…

.

.

.

Minik bir tavsiye: TRT Belgesel’in hazırlamış olduğu 8 bölümlük kemençe belgeseli var, belki izlemek istersiniz. İlk bölümün linki aşağıda…

KAYNAKÇA:

https://www.youtube.com/channel/UCSl-gKWHvuiFihxC0EkMBrA

https://www.wikizero.com/tr/Kemen%C3%A7e

https://islamansiklopedisi.org.tr/kemence

Ayşe Hanım AŞIK

Merhaba, ben Ayşe Hanım AŞIK. (Kod adım: AHA :D) Karadeniz Teknik Üniversitesi İçmimarlık öğrencisiyim.Kız kardeşimle vakit geçirmeyi, kendi çapımda sulu boya resim yapmayı, ne kadar zorlasa da bölümümü, maviyi, denizi (malum Ankaralı olmak bunu gerektirir) ha bir de okumayı çok seviyorum. Okuyarak doğru ve kibar düşünmeyi öğreniyorum. Biraz da yazmayı deneyeyim dedim…Heyecanlıyımmm… Yazılarımda görüşmek dileğiyle…

The post Bir Karadeniz Efsanesi… appeared first on Mercek Dergisi.