Gelişen teknolojiyle birlikte, insanlara verilen ihtiyaç hissi de artıyor. Yıllar önce 2 megapikseli havalı bulurken, şimdi 13 megapiksel yetmiyor ise çok bariz bir şekilde belli ki insanların teknolojik ihtiyaçları da teknoloji ile aynı oranda geliştiriliyor.

Yine geçmişe dönüp baktığımız zaman; 128 GB hafızalı bilgisayarlar kullanışlı kategorisine alınırken, şimdi bu hafıza seviyesi cep telefonlarımızda standart hale getirildi. Bilgisayarlarda ise GB kavramı şöyle dursun, artık TB cinsinden hard diskler yerini almaya başladı. İşte bu da teknolojinin gelişmesiyle doğru orantılı gelişen ihtiyaçlarımızı gözler önüne seriyor.

Bir de işin satış cephesi var elbette. Günümüzde 108 MP kameralı telefonlar üretiliyor dedik. Belki de yıllar içinde bu standart hale gelecek. Ancak ben şuna inanıyorum ki; teknolojinin gelişimi ile piyasanın gelişimi eş değer gitmiyor. Bizler 24 MP kameraları büyük bir heves ile kullandığımız sıralarda, bu 108 MP’lik kameraların cihazlara entegre edildiğini düşünüyorum. Hatta şu anda da 216 MP kameralı telefonların da üretilmiş olma olasılığı çok yüksek. Bu kadar gelişen teknoloji sürecinde dikkatli incelediğimiz zaman hiçbir şey aniden gelişmedi. Önce piyasa bizlere bir şeyler sundu. Bizler onu tüketirken, muhtemelen 3 kuşak üst modeller üzerinde çalışıldı. Bize önce ara segmentler kabul ettirildi. Bir süre bunun tüketimini yaptıktan sonra, bir kuşak üst modeller piyasaya sürüldü. Aslında teknoloji çok daha gelişmişti. Firmalar piyasaya bir cihaz sürerken, 2 kuşak üstteki cihazları ellerinde bekletti. Bizlere alt kuşak ürünleri sunarken kendileri, üçüncü hatta belki dördüncü üst kuşak cihazlar üzerinde çalışıyordu.

Başka bir deyişle;

16 MP kullanırken 64 MP üretilmişti. Ama piyasalara öncelikle 20MP lik alt segment 24 MP lik üst segment ürünleri sürüldü. Bizler öncelikle bunları tükettirilmeye zorlandık. Bu sırada piyasa, teknoloji kadar hızlı gelişmiyordu.

Aslında empati yapınca bu çok mantıklı bir pazarlama tekniği gibi. Kim bilir? İleride bir girişimci olursak belki de bu taktikleri kullanabiliriz.

Tekrar konumuza dönmemiz gerekirse. Konumuz kamera değildi baştan beri. Zaten kameranın iyi olup olamaması da piksel sayısı ile doğrudan alakalı değil. Kameraların yazılımı, sensörü vs. birçok farklı değeri aslında iyi olup olmadığını belirliyor. Her ne kadar konu kamera değil diye girsek de bu bilgiyi de öğrenmiş olduk.

Konumuz teknoloji ve bilgisayarlar. Rüzgâr gibi hızlı gelişen, kağnı gibi yavaş sunulan, aynı zamanda da ışık hızından daha çabuk tüketilen teknolojik gelişmeleri sürekli takip etsek de bilemiyoruz ne zaman, hangi teknolojik cihazı almamız gerektiğini. Ben orta segmentin her zaman gözde olduğunu savunuyorum. Çünkü alt segment günümüz ihtiyaçlarını karşılamayacak, üst segment çok yakında orta segmentin fiyat seviyelerine düşecek çünkü daha iyileri piyasaya çıkacak. Bu nedenle orta segmentin iyi özellikteki cihazlarını almanızı sizlere önerebilirim. Bu sayede bütçemizi, sistemin pazarlamak için bizlere yaptığı bu illüzyondan en doğru şekilde korumuş olabiliriz.

Onur Yağmur

Onur Yağmur konuşuyor. (Kendisini merak edenler için kısa bir bilgilendirme.) Lise yıllarımda Bilişim Teknolojileri bölümünü okumanın ardından sektöre devam etmek istedim ve lisans eğitimi için KTÜ İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü ile Trabzon’a geldim. AÜ Medya ve İletişim bölümü mezunu ve İÜ Grafik Tasarımı öğrencisi olarak da eğitimlerime devam ediyorum. KTÜ Girişimcilik ve Pazarlama Kulübü başkanlığını devam ettirmekle beraber, Mercek Dergisi departman sorumluluğunu üstlendim. Hayallerimi hedeflere dönüştürerek yaşayan bir Malatyalıyım ve beni okuduğunuz için teşekkür ediyorum. 

The post Teknoloji Piyasası İllüzyonu appeared first on Mercek Dergisi.

     GPS üç ana bölümden oluşur. Bunlar; uzay bölümü, kontrol bölümü ve kullanıcı bölümüdür. Uzay bölümü, en az 24 uydudan (18 aktif 6 yedek) oluşur ve sistemin merkezidir. Yörüngede bulunan uydular oldukça geniş bir görüş alanına sahiptirler ve dünya üzerindeki bir GPS alıcısının her zaman iki boyutlu konum belirlemesi için en az 3, üç boyutlu belirlemesi için en az 4 adet uyduyu görebileceği şekilde yerleştirilmişlerdir. Kontrol Bölümü, GPS uydularını sürekli izleyerek, doğru yörünge ve zaman bilgilerini sağlar. Dünya üzerinde 5 adet kontrol istasyonu bulunmaktadır. Bu 5 adet istasyonlardan biri ana kontrol merkezidir ve diğer istasyonlar topladıkları bilgileri ana kontrol merkezine gönderir. Kullanıcı bölümü yerdeki alıcılardır. Çeşitli amaçlarla GPS kullanarak yerini belirlemek isteyen herhangi bir kişi, sistemin kullanıcı bölümüne dahil olur. Kullanıcılar bu sistemlere çok çeşitli amaçlar doğrultusunda dahil olabilmektedir.

• GPS Kullanım Alanları : Araç Takip Sistemlerinde, dijital haritalar üzerinde araçların yerleri, hızları, güzergah bilgileri, kat edilen mesafeleri, bekleme süreleri, hız limitleri, bölge sınır ihlalleri ile yakıt sarfiyatları, araç içi sıcaklıkları gibi telemetrik bilgileri izlenebilir ve anlık olarak merkeze iletilebilir. Bu sistemler vatandaşlar tarafından navigasyon amacıyla kullanılabileceği gibi daha profesyonel sistem gerektirenleri; Güvenlik birimleri, nakliye araçları, acil durum araçları, araç kiralama şirketleri, belediyeler tarafından kullanılabilir.

• Deformasyon Ölçmelerinde, Türkiye Ulusal Temel GPS Ağının dengelenmiş jeodezik kontrol noktalarına kurulan ölçüm aletleriyle periyotlar halinde yapılan ölçüler değerlendirilerek tektonik hareketler, köprü-viyadük-baraj-gökdelen-nükleer santral gibi mühendislik yapıları ile tarihi yapıların deformasyonları milimetreden daha hassas bir şekilde belirlenebilir ve bu sayede gerekli önlemler alınabilir.

• Temel amacı plan ve harita yapma işlemi olan ve havadan çekilen görüntülerin dijital ortamda değerlendirilmesi sonucu 3 boyutta modelleme ve nesnelere dokunmadan görüntü uzayında yeniden oluşturulmasını sağlayan fotogrametride, uçuş planında belirlenen yer kontrol noktalarının araziye tesisi ve gerekli ölçümlerinin yapılması, GPS kontrollü uçuş navigasyonu, pozlama anında izdüşüm noktalarının konumlarının yüksek hassasiyette belirlenmesinde kullanılır. GPS İle fotogrametrik yer kontrol noktalarının yeri arazide kabaca belirlendikten sonra araziye tesis edilir, hava işaretleri konulur ve konumları yüksek doğrulukta belirlenir.

• Afet Bilgi Sistemlerinde, GPS ile deprem, heyelan, taşkın, biyolojik afet, klimatolojik verilerin elde edilmesi ile afetlerin her safhasında insan kaybını ve ekonomik kaybı en aza indirmek için (sanal) bir ağ ortamında konuyla ilgili bilgilerin eşgüdüm içerisinde ve zamanında sağlanması, bilgi değişimlerinin kolaylıkla yapıldığı güçlü, bütünleşik bir teknolojik sistemin kurulması amaçlanmıştır. GPS ile afet bölgesine hızlı bir şekilde ulaşılması, deformasyon analizleriyle tehlikelerin önceden belirlenmesi, P dalgasının yer değiştirme büyüklüğüne bağlı olarak depremlerin önceden belirlenmesi sağlanabilir. Güncel olarak Covid-19 sürecinde GPS tabanlı mobil uygulamalar ile sağlıklı kişilerin hastalığa yakalanan kişilerden izolasyonu sağlanmaya çalışılmıştır.

•  Sosyal, kültürel ve spor alanlarında,  GPS sistemlerinin sporcu kullanılabilirliğini, dayanıklılığı ve performansı en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olması için bir sporcunun etkinliği ve gelişimi hakkında bilgi edinmek isteyen antrenörler, ölçümler için GPS sisteminden yararlanmaktadır. GPS sistemleri, kullanıcıya toplam mesafe gibi hacim ölçümlerini sağlar ve dakika başına metre gibi yoğunluk ölçümleri, bir dizüstü bilgisayar, tablet ya da saat aracılığıyla gerçek zamanlı olarak tespitte bulunur.

• GPS’in ilk kullanımı İkinci Dünya Savaşı’nın hemen sonrasına dayanır. Sistem, sinyal alıcıları ile yön bulmakta, askeri planlarda ve konum hesaplamalarında ve güdümlü roketlerin kontrolünde kullanılmak üzere askeri amaçlar için tasarlanmıştır. GPS sistemi, ancak 1980’lerde sivil kullanıma açılmıştır. Günümüzde askeri uçakların uçuş planlarının yapılması, hedeflerin konumlarının hassas bir şekilde belirlenerek imha edilmesi, uzaktan kontrol edilen insansız hava araçlarının yönlendirilmesi gibi birçok amaçlar doğrultusunda kullanılabilir.

• Uzaktan Algılama sistemleri ile klimatolojik verilerin elde edilmesinde, SAF Merkezleri-Meteorolojik Ürün Oluşturma Merkezi ile Meteorolojik veriler uydular ile sürekli olarak takip edilebilmektedir. Bu merkezlerde; Kısa vadeli hava tahmini, okyanus ve deniz yüzeyleri, uzun vadeli iklim gözlemleri, yer yüzeyi analizi, ozon ve atmosfer kimyası, hidroloji ve su yönetimi gözlemleri için GPS Uydularından yayınlanmakta olan radyo sinyallerini kullanır. Bu sinyallerle, stratosfer ve troposfer seviyelerindeki sıcaklık, basınç, su buharı gibi atmosferik parametrelerin dikey profilleri elde edilir.

• Mühendislik ölçmelerinde, halihazır haritalarının yapılmasında, yol projelerinde şevlerin ölçülmesinde, imar planı uygulamalarında, kadastro çalışmalarında, tünel-baraj- köprü gibi yapıların ölçümlerinde ve daha birçok mühendislik ölçmelerinde statik, kinematik, dur-git, DGPS gibi ölçü yöntemleri ile Harita Mühendisliği disiplini altında GPS teknolojileri kullanılarak yapılır.

Bu alanların yanında GPS teknolojisi; ulusal ağlar için jeodezik kontrol ağlarının kurulmasında, mevcut yerel ağların analizi ve geliştirilmesinde, yeryüzü şeklinin ve dinamiğinin belirlenmesinde, şehir planlamasında, sınır belirlemesinde, hidrografik ve madencilik haritalarının oluşturulmasında, CBS için veri toplanmasında, arkeolojide, tarımsal alanlarda CBS ile entegrasyon sağlanılarak verimliliğin artırılmasında, taşınmaz mal değerlemesinde, vergilendirme tespitinde, çevresel korumada, altyapısı sistemlerinin planlanmış güzergahları üzerinde tesislerinde ve akla bile gelmeyen daha birçok alanda kullanılır. Kısaca konumsal bilgiye ihtiyaç duyulan her alanda GPS daha genel adıyla GNSS (Global Navigation Satellite System) teknolojileri kullanılır. Konumsal bilgi dediğimiz kavram ise hayatın akışıdır, hareket halindeki her şeydir. Gökyüzünden 24 saat boyunca ve sürekli uydular tarafından canlı-cansız her şey  izleniyor ve elde edilen veriler aklın bile zor alacağı teknolojik sistemler ile birleşik çok çeşitli amaçlar doğrultusunda kullanılabiliyor.

Bu yazımda GPS teknolojisi konusunda siz değerli okuyucularımın ufkunu açmayı amaçladım, daha fazlasını merak ederseniz her biri kendi içinde bir derya olan GPS teknolojisinin  bilgi dünyasına adım atabilirsiniz. Bilgili ve aynı zamanda görgülü insanların çok değerli olduğu zamane şartlarında siz değerli okuyucularım kendinize dikkat ediniz ve Allaha emanet olunuz…

Kaynakçalar:

• Gökalp E., GPS Kullanım Alanları Ders Notları, 2020, KTÜ, Trabzon
• Vikipedi, GPS Nedir ? 2020
• Durduran S., Geymen A., Türkiyede Afet Bilgi Sistemi Çalışmalarının Genel Bir Değerlendirmesi, 2015
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü

Ali Soydan

The post KÜRESEL KONUMLAMA SİSTEMİ: GPS KULLANIM ALANLARI appeared first on Mercek Dergisi.

İHA Nedir ?

İnsansız hava aracı (İHA) genel olarak bilinen adıyla drone: Uzaktan kumanda edilebilen veya belirli bir uçuş planı üzerinden otomatik olarak hareket edebilen uçaklardır.

Hangi Amaçlarla Kullanılır ?

Kullanıcıların yükleyecekleri misyonlar çerçevesinde birçok amaçla kullanılabilirler ve  her geçen gün kullanım alanları genişlemektedir. Bunlardan ilk akla gelenler; Uzaktan algılama, arama ve kurtarma, lojistik, harita üretimi, medya görsel veri alımı, askeri ve güvenlik, casusluk, bilimsel araştırmalar ve diğer özel misyonlardır. En son şahit olduğumuz olaya bakacak olursak, Covid19 sürecinde dışarı çıkma yasağına uymayan insanları uyaran polis drone’ ları güncel örnek olarak verilebilir.

İHA Sistemlerinin Avantaj ve Dezavantajları Nelerdir ?

İHA’ların insanlı uçaklara göre en temel avantajı, doğabilecek tehlikelere karşı paha biçilemeyecek değerde olan insan hayatı yerine daha ucuz değerdeki teknolojiyi riske etmesidir. Bunun dışında düşük idame ve işletme maliyeti, insan kaynaklı hata riskinin asgari olması, aerodinamik olarak yeniden görevlendirilebilmesi, uçuş ekibi kaynaklı süre limitinin olmaması, elde edilen verilerin doğru ve kaliteli olması, yüksek manevra kabiliyeti gibi daha birçok avantajları bulunmaktadır.

Fakat meteorolojik şartlardan etkilenmesi, kısıtlı algıla ve sakın kabiliyetlerinin olmaması ( havada çarpışmayı önleyecek sensörler), kontrol linklerine bağımlılık gibi dezavantajları vardır. Ancak bunlar avantajlarının yanında devede kulak sayılabilir. Elbette bilimin daima ileriyi hedeflemesi ve bulunduğu pozisyonu kabul etmemesi gereği İHA sistemlerinin her geçen gün daha fazla  iyileşeceği ve gelişeceği öngörülmektedir.

İHA Sistemlerinin Temel Unsurları Nelerdir ?

• Faydalı yükleri üzerinde taşıyan İHA,                                                                                                                            

• Kamera, füze, gübre, ilaç, bomba benzeri faydalı yükler,

• İHA sistemleri arasında ve ayrıca İHA sistemlerinin harici unsurlarla olan iletişimini sağlayan muhabere sistemleri,

• Görevlerin planlama, koordinasyon ve icrasında kullanılan komuta-kontrol unsuru,

• Yer sistemleri, teçhizatlar ve araçlardan oluşan destek unsuru,

• Sistemin işletilmesinde rol alan, İHA pilotundan bakım personeline kadar olan insan unsuru.

Kanatlarına Göre Temel İHA Tipleri

İHA’ları kanat tiplerine göre iki temel sınıfa ayırabiliriz. Bunlardan ilki sabit kanatlı, ikincisi ise multikopter (Drone) olan İHA’lardır.

Sabit kanatlı İHA’lar uzun süreli uçuş yeteneği olan, faydalı yük kapasitesi fazla, dayanıklı ve geniş alanlar için uygun sistemlerdir. Multikopter İHA’lara göre daha büyük ve ağırdırlar. Rüzgar gibi kötü koşullardan daha az etkilenmektedirler.

Multikopterler ise, manevra yeteneği yüksek, uçuş hakimiyeti sağlanabilen, güvenli iniş ve kalkış yeteneği ile küçük alanlarda kullanıma elverişli sistemlerdir.  Multikopter İHA’lar basit tasarımlı bir İHA olduğu için daha çok basit görevler veya sivil amaçlarla kullanılmaktadır.

Dünyada Öncü Askeri İHA Sistemleri

Şu an dünya ülkeleri arasında en iyi üç SİHA üreticisi pozisyonunda sırasıyla Amerika, Çin ve İsrail bulunmaktadır. Türkiye’de bu alana dördüncü sırada giriş yaparak uzun zamandır çalışmalarına hız kesmeden devam etmektedir. Amerika Northrop Grumman şirketinin geliştirdiği Hawk; mühimmatsız 8 ton ağırlığında, 60 bin feet yüksekliğe ve  saatte 480 km hıza çıkabilen heyecan verici bir teknolojidir. Çin Havacılık Uzay Bilim ve Teknoloji şirketinin geliştirdiği Rainbow, 3 ton ağırlığındadır ve 27 bin feet yüksekliğine çıkabilmektedir. Türkiye Akıncı’yı ürettiğinde ABD’den sonra en iyi İHA’ya sahip ikinci ülke konumuna yerleşecektir. Ülkemizin bu konuma gelmesini bir nevi kötü komşu insanı ev sahibi yapar benzetmesiyle İsrail’den yalvar yakar alınan Heron’ların arızalarının giderilmemesi tetiklemiş olabilir.

Askeri İHA Sistemlerinin Türkiye’deki Gelişimi

Başlangıçta potansiyel faydaları çok geç görülen İnsansız Hava Aracı (İHA) sistemleri, 2000’li yılların başından itibaren hızla yayılmış, sistemlerin sayısı ve çeşitleri artarken aynı zamanda kabiliyetleri de oldukça gelişmiş ve askeri güvenlik ortamına yeni bir anlayış getirmiştir. İHA’lara, entegre edilebilen silahlar sayesinde, özellikle yüksek değerlikli ve zamanla hassas hedeflere karşı etkin bir silah sistemine dönüşmüştür. Ülkemizin terörle mücadelede ve  sınır güvenliğimizi sağlamak amacıyla İdlib’te  bu sistemleri etkin ve başarılı bir şekilde kullandığı görülmektedir.

BAYKAR SAVUNMA(Bayraktar), TUSAŞ(Anka) ve VESTEL SAVUNMA(Karayel) Türkiye’de İHA üreten öncü şirketler olarak bilinir. Türkiye’nin İHA Teknolojisinde geldiği konumu daha iyi anlayabilmek için gelin bu öncü şirketlerin geçmişten günümüze kadar olan çalışmalarını inceleyelim.

BAYKAR SAVUNMA- KRİTİK TARİHLER VE GÜNÜMÜZ ÇALIŞMALARI

• Baykar Makine’nin kuruluşu- 1984

• İHA Sistemleri Ar-Ge çalışmalarının başlangıcı- 2000

• Malazgirt Döner Kanat Mini İHA teslimatı- 2009

• Taktik İHA Projesi geliştirme ve üretim süreci başlangıcı- 2012

• Bayraktar TB2 ilk seri teslimatı- 2014

• Fırat Kalkanı Harekatı- 2016

• Zeytin Dalı Harekatı- 2018

• Bayraktar Akıncı ilk uçuş- 2019

En son Akıncı İHA’larını geliştiren Baykar Savunma, en başta ülkemizin dışa bağımlılık ihtiyacını azaltmak amacıyla yola çıkarak şu anda seri üretim yapabilecek konuma gelmiştir. İnsanlı savaş uçaklarının yakın gelecekte zamanla ortadan kalkacağı ve yerini insansız savaş uçaklarının alacağı düşüncesinden yola çıkan Baykar, savaşan İHA teknolojileri alanında da çalışmalarını kararlılıkla yürütmektedir. Türkiye’nin insanlı savaş uçağı geliştirme serüveni halen devam ederken buna paralel olarak insansız savaş uçaklarının Ar – Ge çalışmaları Baykar tarafından gerçekleştirilmektedir. Ülkemizin hem savunma hem de taarruz gücüne güç katacak bu gurur verici çalışmalarında Baykar Savunma ekibine başarılar diliyorum.

TUSAŞ-KRİTİK TARİHLER VE GÜNÜMÜZ ÇALIŞMALARI

• TAI ortaklık şirketinin kuruluşu- 1973

• Türk Hava Kuvvetleri envanteri için F16 projesinin başlatılması- 1984

• TAI hisselerinin TUSAŞ tarafından satın alınması- 2005

• Gözcü İHA (Turna, Keklik) projelerine başlanılması – 2008

Havacılık ve uzay sanayisinde küresel ilk yüz oyuncu arasında yer alan TUSAŞ, proje konularına bağlı olarak;

• Yapısal Grubu,
• Uçak Grubu,
• Helikopter Grubu,  

• İnsansız Hava Aracı (İHA) Sistemleri Grubu,
• Uzay Sistemleri Grubu,
• Milli Muharip Uçak (MMU) Grubu çalışmalarına tüm hızıyla devam etmektedir.

VESTEL SAVUNMA – KRİTİK TARİHLER VE GÜNÜMÜZ ÇALIŞMALARI

• Vestel Savunma Sanayi kuruluşu- 2003

• Hidrojen ve Yakıt Pili Teknolojisi Ar-Ge çalışmalarına başlanması- 2004

• İHA üretim çalışmalarına başlanması- 2005

KARAYEL Taktik İHA Sistemi keşif ve gözetleme yapmak amacıyla NATO’nun ‘Sivil Hava Sahasında Uçuşa Elverişlilik’ Standardı STANAG-4671’e göre tasarlanıp, üretilmiş ilk ve tek Taktik İnsansız Hava Aracıdır. Araç sistematik hata emniyeti, yıldırım koruma ve buz giderme sistemlerine sahiptir.

Yerli SİHA’larımızın görüntü birimini ASELSAN, şu an prototip aşamasında olan motorunu TAI ve iniş kalkış sistemlerini METEKSAN yapmaktadır.

İHA SİSTEMLERİNİN GELECEK ZİRVESİ

Başta manuel olarak havalandırılan İHA’lardan, otomatik iniş kalkış sistemlerine ardından uydu üzerinden kontrol sistemlerine ulaşıldı. Yapay zeka sistemleri ile donatılan yeni İHA’lar için bundan sonraki aşamada radarlarda görünmeyen 6.nesil insansız jetler hedeflenmiştir. Geleceğin İHA sistemleri otonomi, beyinle kontrol, düşük görünürlük, gelişmiş veri işleme, diğer İHA’lar ile birlikte hareket etme, hava sahalarına entegrasyon, kendini koruma sistemi, emercensi iniş sistemi, alternatif kontrol linkleri, gelişmiş seyrüsefer sistemleri ile baş döndürecek bir teknoloji seviyesine ulaşacak gibi görünüyor.  Ülkemizin de  gelecekte bu alanlarda öncü devletler arasına girmesi çok büyük elzem ihtiyacımızdır. Bu bilinçle geleceğimizin teminatı olan gençlerin, yılmadan ve duraksamadan ülkemizi her alanda zirveye taşıyacağına olan güvenimiz ve inancımız tamdır.

—KAYNAKÇALAR

• WIKIPEDIA
• BAYKAR SAVUNMA
• TUSAŞ
• VESTEL SAVUNMA
• STM MÜHENDİSLİK
• CHINA POWER PROJECT
• NORTHROP GRUMMAN
• KARA KUTU

Ali Soydan

The post Çelik Kanatlılar: İHA Teknolojisi appeared first on Mercek Dergisi.

Türkçeye ” Işık Algılama, Mesafe Ölçme” olarak çevrilmiş, ingilizce açılımı “Light Detection Ranging” şeklindedir. Tabi bazı yerlerde LADAR olarak da karşımıza çıkabiliyor.

Kullanılmaya başlandığında amacı yukarıdan denizaltılarını saptayabilmek olan LIDAR teknolojisi, ilk kez 1960’larda oluşturulup 70’lerde yaygınlık kazandı. İlk başlarda kısa mesafeli çözümlerde işe yarasa da yaygılaştıkça, kullanım alanı da genişledi. 70’ler sonrası, bu teknolojiyi kullanan sensörlerin sayısı artış gösterdi.

Hassas haritalama gibi spesifik alanlarda kullanılan LIDAR teknolojisini popüler yapan şey nesneleri üç boyutlu biçimde tanımlıyor oluşudur. Verimli olarak çalıştığında hayati sonuçlar doğurabiliyor.

Klasik olarak GPS, radar gibi sistemlere ilave olarak LIDAR’dan faydalanma yoluna giren pek çok firma arasında, LIDAR, özellikle otonom araç dünyası için büyük bir öneme sahip.

Araçların üst veya ön taraflarına yerleştirilen LIDAR sayesinde, yoldaki engelleri basit bir şekilde saptama imkanınız vardır. Yerleştirmedeki amaç daha geniş bir açı yakalamaktır.

Örneğin, önünüze çıkan bir engel olursa veya önünüzdeki araç aniden durursa LIDAR bunu kısa sürede size iletiyor, siz de önleminizi alıyorsunuz

Saniyede 1 milyon lazer titreşimi gönderme potansiyeline sahip olan LIDAR, 100 metre derinlikte bir alanı tarar ve üç boyutlu harita oluşturabilir.

Çok övdük, biraz da gömelim. LIDAR dedik, iyi, hoş lâkin çok pahalı bir meymenet ha bu. Oldukça pahalı olması da, müşteriyle arasına giriyor haliyle. Ayrıca, yoğun bir veri akışı bulunduran LIDAR’ın kullanıldığı araçta kuvvetli bir bilgisayar altyapısı olması şart. Bu sebeple henüz istediği başarıyı yakalayamayan LIDAR, bilgisayarların daha güçlü ve teknolojinin daha ucuz olduğu bir dünyada, umarız başarısına ulaşır.

LIDAR’da genellikle faz uyumlu algılama ve direkt enerji algılama olarak iki tane algılama yöntemi tercih edilir. Bu iki yönteme adapte olacak iki ayrı darbe türü ise, mikro darbe ve yüksek enerji sistemidir. Madde yoğunluğu fazlaysa genelde yüksek enerjili sistemlerden, yararlanılıyor. Atmosfer taramaları veya su altı aramaları gibi. Mikro darbe yönteminde ise detaylar ön plandadır. LIDAR’ın güzel özelliklerinden bir tanesi de, hedef olarak belirlenen nesnenin hızını saptamasıdır.

LIDAR teknolojisinin aktif kullandığı bazı alanlar:

• Ulaşım haritalandırma işlemlerinde. 
• Şehir modellemelerinde
• Tarımsal faaliyetlerde, özellikle de verimli toprakların tespiti noktasında
• Limanlarda ya da havaalanlarındaki zemin faaliyetlerinde 

LIDAR, genelde GPS ile kıyaslanır. Aralarındaki en bariz fark ise GPS’in radyo dalgaları, LIDAR’ın ise lazer dalgaları kullanmasıdır

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post LIDAR NEDİR? appeared first on Mercek Dergisi.