Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post Uzaktakine Hasret appeared first on Mercek Dergisi.

2020-2021 eğitim-öğretim döneminde üniversitemizin UZEM (Uzaktan Eğitim) ile mi yoksa yüz yüze eğitim ile mi olacağı merak konusuydu. Karadeniz Teknik Üniversitesi öğrencileri olarak uzun süredir okulumuz tarafından yapılacak açıklamayı bekliyorduk. Beklediğimiz açıklama 4 Eylül 2020 tarihinde KTÜ’nin resmi internet sitesinde duyuruldu.

Açıklama yapılana kadar etrafta çok fazla kirli bilgi dönüyordu. Bununla birlikte, öğrencilerin duyurular için bulunduğu gruplarda farklı tarzda yorumlamalar yapılıyordu. Kendi bölümümün öğrencileri hakkında konuşacak olursam (Makine Müh. Böl.), bu süreçte bölümümüzün değerli hocalarından Dr.Öğr.Üyesi MUSTAFA SABRİ DUMAN’ın malum hastalık sebebiyle ölümü, bizleri yüz yüze eğitim ve hocalarımızın sağlığı konularında tedirgin ediyordu.

Açıklama yapılmadan önce, 2020-2021 döneminde eğitimin nasıl yapılması hakkında, Mercek Dergisi’nde yazarlık yapan arkadaşlarımın fikirlerini soracaktım. Tam soracağım sırada açıklama yapıldı ve ben de sorumu değiştirdim. Sorunun son hali: Yeni dönemde yapılması planlanan uzaktan eğitim kararını nasıl değerlendiriyorsunuz? İşte o görüşlerden bazıları:

Onur Yağmur:

“Açıklamaya ağlamak istiyorum. Okullar mutlaka açılsın istiyordum hem derslerin verimi açısından hem de öğrenciliği hissetmek açısından kesinlikle açılması taraftarıydım. Ayrıca tüm eğlence mekanları da açıkken açılması gerekirdi. Aynı zamanda açıklamanın bir ucunu da açık buldum. Kararın salgın seyrine göre sonradan değiştirilebileceği söylenmiş. Yani ilk dönem bitmeden belli bir süre önce açılabilir belki.”

Ali Soydan:

“Eğitimsel açıdan bakacak olursak uzaktan eğitim verimli olmuyor. Çünkü ben de yarım dönem o sistemden geçtim. 150 kişinin aldığı dersi çevrimiçi olarak 10-15 kişi katılıyordu. “Sonradan izlerim.” rehavetine kapılıp videoların çoğunu izlemiyorduk.

Hocalar da videolarda anlattıklarının dışına çıkıp, başka ödevler veya kolay sınavlar yapıyordu. Hemen hemen herkes kopya çekiyordu ve birçok kişi uygulamalı dersleri yapamadı.

Yüz yüze eğitim daha verimli ve psikolojik olarak daha sağlıklı.”

Sümeyye Hatun Şenlikoğlu:

“Uzaktan eğitim, yüz yüze eğitim gibi olmuyor. Yüz yüze eğitimde insanlarla birlikte bir şeyler öğrenirken, aslında daha fazla deneyime sahip oluyoruz. Ama uzaktan eğitimde sadece sanal bir ortamdayız. Ne kadar öğrendiğimizi bile aslında idrak edemiyoruz. Açıkçası, uzaktan eğitimle atlattığımız geçen dönemden bu yana, zamanın nasıl geçtiğinin farkında bile değilim.

Sürekli beraber olduğu arkadaşları yanında yokken insan kendini yalnız hissediyor. Çektiğimiz bu sancılı süreç ailem tarafından görülse bile, tam olarak ne hissettiğim anlaşılmıyor. Bu üzücü bir durum. O yüzden insan kendini yalnız hissediyor ve insanlar gitgide birbirinden kopacakmış gibi hissediyorum.“

Ayşe Hanım Aşık:

“İnsanlar o kadar tatile gittiler ve kurallara uymadılar. Yasak/ceza gelmedi, düğünler oldu, dediler dikkat edin ama onda da dikkat edilmedi. Hatta bir kere çok yakın bir ablamın bir saatlik düğününde fotoğrafçı abinin, “Maskeleri olanın Fotoğraflarını çekmeyeceğim.” dediğine tanık oldum. Marketlere maskesiz giren mi dersin, toplu taşımada sosyal mesafe kurallarını bırak kişisel mekanı ihlaller mi dersin, her türlü şey oldu.

Sonra da olmazsa olmaz eğitim hakkımızz ‘ups’ uçtu gitti. Uzaktan yapılan eğitimin verimli olduğunu düşünmüyorum. İkinci döneme kadar vaka sayılarının azalıp eğitimin yüz yüze olacak şekilde değişmesini diliyorum. Eğer öyle olmazsa, sanırım öğrencilerin psikolojik desteğe ihtiyacı olacak.”

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post KTÜ öğrencilerinin UZEM kararına tepkileri appeared first on Mercek Dergisi.

İnsanların erteleme sebeplerinden öne çıkanları araştırdım. Kendi deneyimlerimle süsleyerek “bakaceğim” şimdi bir parça.

Sebepler:

• Motivasyon eksikliği
• Kötü zaman yönetimi
• Mükemmeliyetçilik
• Başaramama kaygısı
• Bilgi eksikliği

Motivasyon Eksikliği

Çalışma isteği gelmiyorsa bir türlü, beni motive eden şeyleri ya düşünmüyorumdur ya da o an yoktur. Genelde sonuç odaklı düşündüğümde biraz daha istekli oluyorum. Son dönemde bu manada yaptığım çalışmalardan biri, çalışmanın sonunda kendimi ödüllendirmek oluyor. Böyle yaptığımda daha da motive oluyorum.

Bir de çalışma işini oyunlaştırınca, tabiri caizse, tadından yenmiyor. Bunun için kendi uyguladığım ve size de önereceğim şey, Forest adlı bir android uygulaması (İOS’ta da var) :

Burada mantığımız 15-120 dk arası bir süre belirleyerek bir ağaç dikmek. Ağacı diktikten sonra belirlediğiniz süre boyunca telefonu ellemiyorsunuz. Sürenin sonunda ağacınız büyümüş, siz de hem telefondan uzak durmuş hem de işinizi (ders çalışma vs.) halletmiş oluyorsunuz.

Son bir haftadır ben de bu uygulamayı kullandığım için tavsiye etmek istedim. Hem çalıştığınız süreyi oyunlaştırarak işe renk katmış oluyorsunuz, hem de haftanın hangi günü, ne kadar çalıştığınızı veriler üzerinden görerek bir nevi kendinizle yarışa giriyorsunuz. (En azından ben girdim). Şu an bu yazıyı yazarken de kullanıyorum uygulamayı.

Kötü zaman yönetimi

Zaman yönetimi iyi olan biri değilimdir, kendimi bildim bileli. Arada çok güzel gittiğim zamanlar olsa da, bir istatsitiğe vuracak olursak başarısız addedilirim, eminim.

Bu konuda haftalık planlar yaparak yahut daha da özele inerek günlük planlarla gidilmesi tavsiye ediliyor. Yarın yapmayı planladığınız şeyleri belirleyip not alırsanız zihnin buna olumlu yanıt vermesi muhtemel. Çünkü olayı bir adım ileri taşıyarak içeriğin ne olacağı hakkında düşünmeye başlamışsınızdır çoktan. Planlı şekilde gitmek güzeldir eminim.

Eminim, diyorum çünkü çok planlı biri değilimdir. Bir mühendislik öğrencisi olarak bunun dezavantajlarını yaşıyorum tabi ki. O sebeple hazır sizlere karşı bu bahsi açmışken kendime de bir özeleştiri olarak sunuyorum bunu. “Bugünden itibaren biraz daha programlı olmaya çalışacağım” dersem yine ertelerim. O yüzden “çalışıyorum” .

If you want to change the world, start off by making your bed

William H. McRaven

Mükemmeliyetçilik

Herhangi bir işi %100 verimle yapmak imkansız değildir lâkin biraz zaman alır. Eminim %100 yapmak paha biçilemez bir şeydir ama %80 yapınca yetiyorsa, çok da zorlamanın bir alemi yok. Bu sözüm, yetenekli olup %100 yapanlardan ziyade, %80’i tamamlamaya fazla vakit harcayıp olmadığı için de tamamen vazgeçenleredir.

Bu benim, sensin veya üçüncü bir arkadaşımız. Fark etmez. En verimli içten yanmalı motor bile %60 verimle çalışırken, bu kadar mükemmeliyetçi olmak, bünyeye bir parça zarar verebilir. Çünkü istediğin gibi olmadığında motivasyonunu da düşürebilir bu.

Ben de, her yazdığım yazı onlarca araştırmadan, makaleden süzülmüş bir numune olsun isterim elbet. Ancak buna kabiliyetlerimin hepsi yetmiyor. Bazen de vaktim. Onun için ertelemekten vazgeçip başlamaya karar verdim ve işte burdayız dostlar.

Fark ettiğiniz üzere araştırdığım sebeplerin hepsine değinmedim. Çünkü %80’i tamamladığımı hissettim ve yazıyı bitirme işini daha fazla ertelemekten vazgeçtim 🙂 Bahsi geçen sebeplerden herhangi biri hakkında fikirleriniz varsa, yorumlar vasıtasıyla benle paylaşabilirsiniz. Hatta sevinirim.

Sıradaki yazının konusu uyku ile alakalı olacak gibi. Şimdilik sağlıcakla kalınız ve de Allah’a emanet olunuz dostlar!

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post “Sonra yazarı…” appeared first on Mercek Dergisi.

Makalenin başlığı okuyucular için garip görünebilir. Bazıları, haklı olarak burada bir yazım hatası olduğunu düşünebilir. Çünkü aynı cümlede “Pepsi” ve “askeri güç” kelimelerini kullanmak normalde gerçekten zor. Pepsi ve Coca Cola savaşı bizim kuşağımızın açık bir fenomeni. Pepsi’nin gerçek bir donanmaya sahip olduğuysa az bilinen bir gerçektir. Evet, Pepsi 1990’ların başında büyük bir deniz kuvvetleri edinmişti. Ama nasıl? Hikayeyi okuyalım.

Soğuk Savaş sırasında ABD Başkanı olan Eisenhower, kapitalizmin komünizm üzerindeki faydalarını göstermek üzere Amerikan yaşam tarzını sunmak için Sovyet sosyal hayatına girmeyi planlıyordu. ABD hükümeti Temmuz 1959’da Moskova’da “Amerikan Ulusal Sergisi” ni düzenledi ve Amerikan hükümetini temsil etmek için Nixon’u (ABD’nin gelecekteki başkanı) gönderdi.

Sergide Sovyet lideri Kruşçev ve Nixon bir araya geldi. Komünizmin ve kapitalizmin yararları hakkında bir tartışma başlattıklarında Amerikan teknolojisindeki ve tüketici ürünlerindeki en son gelişmeleri izliyorlardı. Konuşma baskısı ve sıcak hava Kruşçev’i belirgin bir şekilde terletti. O zamanlar Pepsi’nin pazarlama başkan yardımcısı Donald M. Kendall, Kruşçev’e yardım etmeye koşarak ona bir bardak Pepsi uzattı.

Bu yeni içeceğin, 1972’de Pepsi ürünlerini ülkelerine kalıcı olarak getirecek bir anlaşma yapmak isteyen Sovyet yetkilileri üzerinde önemli bir olumlu etkisi olmalıydı. Ancak, paraları dünya çapında kabul edilmediğinden, bu ithalatın karşılığı olarak nasıl ödeme yapacakları konusunda bir sorun vardı. Çözüm votka ile ödeme yapmaktı. Sovyet hükümetinin elinde büyük miktarda votka vardı, çünkü bu içeceğin markalarının çoğu devlete aitti. Bu yüzden SSCB’nin Stolichnaya votkasıyla ödeme yapacağı kabul edildi. Bu anlaşma ile Pepsi SSCB’de satılan ilk Batı ürünü oldu.

Pepsi Deniz Filosu:

1980’lerin sonlarında, Rusya’nın, ülkelerinde Pepsi’ye hizmet etme konusundaki ilk anlaşmasının süresi dolmak üzereydi, ancak bu sefer votkalarının maliyeti karşılamak için yeterli değildi. Ayrıca, 1980’de ABD, SSCB’nin Afganistan’ı işgali nedeniyle votka içeren Sovyet ürünlerini boykot etti. ABD devleti artık Rus votkasını kabul etmese de, Pepsi ihtiyaç duyduğu parayı farklı bir şekilde istedi. Bu sırada SSCB, uluslararası piyasalarda ruble değişimi konusunda hala zorluk çekiyordu, bu yüzden alternatif bir ödeme yöntemi bulmak zorunda kaldılar.

1989’da Sovyet hükümeti ve Pepsi, Pepsico’nun 17 eski denizaltıyı ve bir kruvazör, bir fırkateyn ve bir muhrip de dahil olmak üzere üç savaş gemisini hurdaya çıkarmak için aracı görevi gördüğü garip bir anlaşma imzaladı. Bu deniz varlıklarıyla ne yapacağını bilmeyen Pepsi, başlangıçta teklif konusunda ihtiyatlıydı. O zamanlar dünyanın 6. büyük donanması olan bu filonun toplam değerinin 3 milyar dolar olduğunu öğrendikten sonra Pepsi anlaşmayı kabul etti.

Sadece birkaç gün…

Bu 17 denizaltı, Pepsi’yi birkaç gün boyunca dünyanın 6. en büyük askeri gücü haline getirdi. Ancak Pepsi gemileri hurdaya çıkarılması için hemen Norveç’e gönderdi.

İlk duyduğumda ben de şaşırmıştım. Güzel bir hikayesi olsa da köklü bir geçmişi olmayan bu hikayeyi ilginç bulduğum için konu edindim kendime. Yazıyla alakalı düşüncelerinizi yorumlarda benimle paylaşabilirsiniz. Burada noktalayarak sizi Allah’a emanet ediyorum. Yeni yazılarda görüşmek üzere. Selametle!

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post Dünyanın 6. Büyük Deniz Gücü: PEPSI appeared first on Mercek Dergisi.

T-34, II. Dünya Savaşı’nda galip gelen Sovyetler Birliği’ne (SB) ait bir ana muharebe tankının ismi. Savaş boyunca en çok üretilen tank olur kendileri.

Rusların, kompleks ve karmaşık Alman tanklarına karşı izlediği strateji gereği basit, güvenilir ve dengeli üretim özelliklerini elinde tutan T-34 ana muharebe tankı, A ve BT serisi atalarının ardından güzel başarılara imza atan bir tank.

T-34’ü Kim Tasarladı? 

İsmini de bu tarihinden alan T-34, Rus tasarımcı Mikhail Koshkin tarafından 1934 yılında tasarlanmaya başlandı. Ancak kendini II. Dünya Savaşı sıralarında dünyaya gösterebildi.

Koshkin, reddedilen birkaç prototipinin ardından tam manayla çalışan ilk prototipi, bizzat kendisi tankı sürerek götürdüğü söylenilen soğuk hava koşullarında zatürre olarak hastalandı ve tasarladığı tankın başarılarına tanık olamadan, 1940 yılında öldü.

Almanların Rakibi T-34

T-34, Almanların Panzer-V ve Tiger-I tanklarına rakip olarak üretildi. Almanlar düşünceleri gereği kompleks ve pahalı araçları daha çok seviyordu.  SB ise tam tersine basit, güvenilir ve dengeli sistemler geliştirmekten yanaydı. Bu bir nevi nicelik ile niteliğin savaşıydı. Sahip olduğu nicelik ile kazanabilecek miydi acaba Almanlar? Sonuçta üstün görünen onlardı.

Almanlar teknoloji manasında önde olsa da, T-34’ler de yabana atılır cinsten değildi. Tüm fabrikaları bu basit üretime göre tasarlayan Ruslar sayıca çok fazla tank üretebiliyorlardı. Öyle ki, Almanların yeni tankları cephedeki yerini günler, belki haftalar içinde alırken, Ruslar birkaç saatte yapabiliyordu bunu. Bir karşılaştırma olarak, savaş sonunda, üretilen toplam 3 bin Tiger tankına karşı 54 bin T-34 üretilmişti.

Üretimindeki kolaylık kullanımında da söz konusuydu. T-34’ler 75 saatlik eğitimin ardından rahatça kullanılabiliyordu.

Alman tanklarındaki karmaşıklık tankların imha edilmesinde de kendini göstermişti. Evet, Alman Tiger tanklarının birçoğu, bozulmasının ardından sahip olduğu karmaşık yapı yüzünden tamir edilemeyip yine Almanlar tarafından imha edildi.

T-34’ün Özellikleri

Soğuk hava şartlarında kullanılan 500 HP güç üretebilen 12 silindirli dizel bir motor ve kullanılan geniş paletler, T-34’e avantaj sağlıyordu.

Zırh, ağırlık demekti ve bir tank ne kadar ağır olursa o kadar da hantal hareket eder. T-34’ün Elinde bulundurduğu bir diğer avantajsa, eğik açılı zırhlarıydı. Ön ve yan yüzeydeki bu zırhlar, gelen cephane için, sahip olduğundan daha kalın bir zırh davranışı gösteriyordu. Örneğin 45 derece eğimli olan 45mm’lik bir zırhın, yere paralel bir mermi için 70 mm’ye kadar kalınlık teşkil ediyordu. Sektirme gibi bir avantaj da sağlıyordu.

Başlarda bu zırhı delmekte çok zorlanan Almanlar, sonradan bulsalar da çaresini, çok büyük kayıplar vermişlerdi.

T-34’ün Problemleri

76mm’lik topa sahip ilk modellerde, transmisyon (şanzıman) ve nişangah problemleri vardı. İlerleyen modellerde bu düzeltildi ve 85mmlik toplarla modernize edildi.

Alman Tankları teorik olarak 2km’den nokta atışı yapabiliyordu. Ruslar ise T-34 ile atış yapabilmek için 1000 m’ye kadar yaklaşmak zorundaydı. Zira optik ve nişangah sistemi o kadar kaliteli değildi.

Kazanan: T-34

Sonunda savaşı T-34 kazandı ve Berlin sokaklarında T-34’ler görüldü. Nicelik değil, nitelik kazandı.

1958’e kadar üretimine devam edilen T-34 ana muharebe tankları, farklı varyasyonlarla beraber yaklaşık 84 bin adet üretildi.

Bu tarz merak ettiğiniz veya bilgi sahibi olduğunuz konular varsa yorumlarda bahsedin bana da. Böylece bir sonraki yazıda araştırır, onu konu edinirim ve tartışma fırsatımız olur. Eksiklerimiz varsa tamamlarız birbirimizi dostlar. Beklerim yorumlarınızı.

Sağlıcakla kalıp, Allah’a emanet olunuz.

Kaynak:

• Mikhail_Koshkin
• T-34
• Video

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post Almanları Yenen Güç: T-34 appeared first on Mercek Dergisi.

Starlink, SpaceX‘in uzak yerlere düşük maliyetli internet sağlamak için geliştirdiği uydu ağının ismidir. Proje Elon Musk tarafından, ilk olarak, 2015’te duyurulmuştu.

Starlink, mevcut olandan çok daha yüksek bir performansla ve yer altyapısı ile sınırlandırılmamış küresel bir uydu ağı ile erişimin güvenilir olmadığı, pahalı olduğu veya tamamen kullanılamadığı konumlara bile yüksek hızlı internet sunacak.

Nasıl Olacak?

Starlink projesi, yörüngeye yerleştirilecek olan telekominasyon uyduları vasıtasıyla gerçekleşecek. İddialı ve bir o kadar da yüksek maliyetli olan bu proje için başlangıç, 2018 Şubat’ında fırlatılan Tintin A ve B isimli test uydularıyla yapıldı. Test uydularındaki başarıdan sonra asıl paketleri yollamaya başlayan SpaceX için, son olarak 22 Nisan’da gönderilen uydularla birlikte toplam 420 uydu işleve girmiş durumda.

Önümüzdeki yıllarda da her ay gönderilecek 60 ila 120 arası uyduyla beraber, uzun vadedeki toplam hedef 42 bin uydu. Bu neredeyse günde 2-3 uydu demek.

ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC)’ndan alınan izinler doğrultusunda, projenin sağlıklı çalışması için ilk etapta 12 bin uydu gönderilecek. Ardından ikinci etapta kalan 30 bin uydunun yörüngeye yerleştirilmesi planlanıyor.

Fazla mı?

Bu sayı kulağa çok gibi gelse de Birleşmiş Milletler’in hazırladığı bir veri tabanına göre 1957’den bugüne, uzaya tam 9447 araç gönderilmiş. Bunlardan şu anda aktif görevde olanların sayısı 2000 civarında. Üstelik bunların yaklaşık beşte birini, son altı ayda gönderilen 422 Starlink uydusu oluşturuyor. Proje tamamlandığında aktif uydu sayısı, şu ankinin 20 katı kadar artacak. İnanabiliyor musunuz?

Tartışmalar

Yüksek hızlı internet güzel ama ya sebep olduğu tartışmalar ne olacak? Mesela ilk problem olarak ışık kirliliğini sayabiliriz. Geceleri gökyüzünü yapay ışıkla dolduran Starlink uyduları, şimdiden astronomik gözlemler için sorun olmaya başladı bile. Gökyüzünü fotoğraflamak için uzun pozlama yapılarak çekilen bazı fotoğraflarda, beyaz çizgiler oluştuğu görüldü. Bunların, Starlink uydularının kaplamalarından ve güneş panellerinden gelen yansımalar olduğu fark edildi. Uydular yörüngeye yerleşene kadar bunun gibi sıkıntılar çıkarabiliyor. Gelen tepkilerden sonra yansıma yapan kaplama üzerinde, kesin çözüm olmasa da, çalışmalar yapmışlardı.

Anlayacağınız, gökyüzünü gözlemlemek için şehir ışıklarından kaçan astronomlar ve yıldız fotoğrafçıları, bu kez de Starlink uydularına çarptı.

Özellikleri

Kabaca, bir masa ebatında olan ve her biri 260 kg ağırlığındaki Starlink uyduları, haberleşme için 4 adet güçlü antene sahip. Enerjilerini güneş panelleri aracılığıyla sağlayan ve yakıtı kripton olan iyon motorlarını kullanan uydular, çarpma ihtimaline karşı manevra kabiliyetine de sahip. Görev süreleri normal uydulara kıyasla daha kısa olan Starlink uyduları, görevleri bittikten sonra atmosfere girerek kendilerini imha edebiliyor. Ayrıca “Star Tracker” adı verilen bir navigasyon sistemine de sahipler.

Bu kadar donanıma sahip olmalarının sebebi, olabilecek kazalara karşı önlemlerin de hesaba katılması. Ola ki hepsinde bir aksaklık oldu ve birbirlerine çarpmak üzere olan iki uydu mevcut. Buna karşı, Starlink uydularının her birinde çarpışma önleyici bir sistem de bulunuyor.

Nasıl Fırlatılıyor?

Uydular, 60 tanesi üst üste gelerek bir zincir gibi diziliyor. Dizilen bu uydular, Falcon-9 ile gönderilmek üzere bir kapsülün içine konuyor. Bir apartmanı içine alan bir kapsül düşünün.

Fırlatmadan sonra kapsülün dış kapakları açılarak uzaya bırakılan uydu yığını, yavaş yavaş çözülüyor ve bir trenin vagonları gibi sıralanmış bir vaziyet alıyor.

Maliyeti Ne Kadar?

Her bir uydunun maliyeti 300 bin dolar. Tek seferde gönderilen 60 uydunun toplam maliyeti 18 milyon dolar ediyor. Buna Falcon-9’un giderlerini de eklersek (50 milyon dolar) toplamda , aylık en az 68 milyon dolar yapıyor. Bu maliyetlerin çoğu şu an için kendi ceplerinden çıkan Starlink projesinin sahipleri akıllara bir soru getiriyor: Neden girişiyorlar bu çılgın işe?

İnternet kablolarının okyanusların dibine döşendiğini biliyor muydunuz? İşte bununla aynı sebepten dolayı kalkışıyorlar bu işe. O kablolar bilgiyi daha hızlı ileterek insanların hayatına dokunuyor ve bilgi gelecekte daha önemli bir hale gelecek, şüphesiz.

Şu anda en hızlı internet altyapısı fiber optik kablolarla sağlanıyor. Ama onda bile gecikmeler oluyor. Londra’yı New York’a bağlayan 12800 km’lik en önemli hatta bile 62.7ms(milisaniye)’lik bir gecikme mevcut. Bilenler bilir, borsayla ilgilenenler için bu gecikmeler bir dezavantajdır.

Neden Şimdiye Kadar Kullanılmamış?

Haberleşme uydularında kullanılıyor aslında. Mesela Türkiye’nin şu anda uzayda bulunan 6 uydusundan 3’ü haberleşme uydusu (Türksat-3A, 4A ve 4B). Bir başka haberleşme uydumuz olan Türksat-5A ise 2020 sonunda Falcon-9’la gönderilecek. Kullanılıyor kullanılmasına da, bunlar yüzeyden ne kadar uzakta?

Yaklaşık 36 bin km’lik bir yörüngede bulunan bu uydular henüz hız açısından optik kablolarla yarışacak vaziyette değiller. Bahsi geçen Starlink uydularıysa, 550km’lik bir yörüngede yerleşerek gecikmeleri 25-35 ms (milisaniye)’lere çekmeyi planlıyorlar. Bu da şu an için dünyanın en hızlı interneti demek.

İyi de, pahalıdır o zaman bu internet?

Hayır, pahalı değil. Ama nasıl?

2030 yılına kadar Starlink projesine yapılacak yatırım 10 milyar dolar. 2027 yılına kadar okyanus altına döşenecek internet kablolarının maliyetiyse, bunun 15 katı, 150 milyar dolar. Eğer rakiplerine kıyasla 15 kat tasarruf edebilecekse, neden bunu fiyatlara da yansıtmasın?

Elon Musk biyografisinde, eskiden uzayla alakalı gelişmelerin bürokrasiyle ilerlediği için çok yavaş olduğunu fark ettiğini dile getiriyor. Devletten bağımsız, özel bir şirket olan SpaceX ile bunu aşan Musk, yaptıklarıyla kendini kanıtlıyor.

COVID-19 salgını olmasaydı internet testlerini gerçekleştirecek olan Starlink, 2020’de Kuzey Amerika ve Kanada’da ve 2021 yılına kadar da Avrupa’ya hizmet vermeye başlayacaktı. 2027’ye kadar tüm dünyaya bu hizmeti sunmayı hedefliyorlar.

Misyon…

Yazımızın sonuna yaklaşırken tüm bunların ne uğrunda yapıldığına dair fikirleri beyan edeceğim size. Kısaca söyleyecek olursak, tüm bu yapılanlar “Mars Misyonu”na hizmet eden bir süreç. Ben “Mars’ta yaşayacaksak önce iletişim kurabilmeliyiz.” diyeyim, varın siz anlayın.

Velhasıl, yeni yazılarda görüşmek dileğiyle. Sağlıcakla kalıp Allah’a emanet olunuz. Selametle…

Kaynaklar:

• starlink.com
• theverge.com
• space.com
• sattrackcam.blogspot.com
• Starlink Mission
• forbes.com
• businessinsider.com

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post STARLINK appeared first on Mercek Dergisi.

Mantığı nedir?

Soğuk savaş yıllarında süre gelen teknolojik çatışma boyunca, çılgın fikirlerin olduğu bir hava hâkimdi. Bu çılgın fikirlerden biri de, yer etkisini (ground effect) kullanan uçaklar geliştirmekti. Yer etkisi, uçakların yüzeye yakın uçtuklarında daha iyi performans gösterdiklerini söyleyen bir olgu. Bunun için yapılan tasarımlarsa WIG (Wing In Ground) adını alıyor.

Uçaklara etkiyen aerodinamik kuvvetler vardır. Mesela, uçaklar uçuş halindeyken, ağırlıklarını dengeleyecek şekilde bir kaldırma kuvvetine (Lift) maruz kalırlar. Bir de, havadayken uçağı geri sürüklemeye çalışan sürükleme kuvveti (Drag) vardır. Uçakların aerodinamik kuvvetleri arasında belirli ilişkiler de mevcuttur. Örneğin kaldırma kuvvetinin sürükleme kuvvetine oranı, yani L/D oranı, uçağın verimliliğini temsil eder. Bu oran ne kadar yüksekse, aynı yakıt miktarıyla, daha fazla ağırlık kaldırılabilir. Yer etkisinde seyreden uçaklara etkiyen sürükleme kuvveti azaldığı için, L/D oranı artar. Böylelikle daha verimli bir hâl alırlar.

Elimizde olan bir diğer bilgiyse, denize yakın mesafeden kalkan uçakların, kalkışta daha az güç gerektirdiğidir. Bunun sebebi deniz seviyesine yakın olan bölgede, havanın yükseklere nazaran daha yoğun olması. Böylece yakıt daha verimli yanıyor ve uçak daha rahat havalanıyor.

Nasıl Başladı?

İkinci Dünya Savaşından çıktıktan sonra ortalık çok gergindi. Soğuk Savaş döneminde birbirlerinin açığını arayan ABD ve Sovyetler Birliği gibi ülkeler, aynı zamanda yaptıkları askeri faaliyetlerle teknolojinin gelişimine katkı sağlıyordu. Casus uydulardan casus uçaklara kadar geliştirilen ve üzerinde çalışılan bir sürü teknoloji vardı ortada.

Ekranoplanlarla alakalı ilk çalışmalar 1920’lerde başlasa da, meyvelerini 1960’lardan sonra verdiler. Sovyetler Birliği’nde mühendis olan Rostislav Alexeyev, bunun için bir konsept geliştirdi. Ön tarafta güçlü motorlar içeren bu konseptte, motorlardan çıkan egzoz gazı arkadaki kanatların altına girerek havalanmayı sağlayacaktı. Böylelikle normal jet motorlarına kıyasla yakıt tasarrufu sağlanacaktı.

Zamanın Sovyet Başbakanı Nikita Kruşçev, Alexeyev’in yakın arkadaşıydı. Alexeyev, fırsattan istifade ederek, projesini ona sundu.

Tasarıma göre deniz seviyesinden en fazla 15 metre yükseklikte uçacak olan ekranoplanlar, saatte 500-600 km hıza kadar ulaşacaktı. Bunu yaparken de yüzlerce tonluk taşıma kapasitesine sahip olacaktı. Tek seferde yüzlerce askeri, tank birliklerini, zırhlı araçları veya topçuları taşıyabilecekti. Bu, düşman ülkelerin sahillerine jet hızında çıkartmalar yapabilmek demekti. Ya da Karadeniz’i birkaç saatte uçtan uca gezebilmek. Muhteşem olmaz mıydı?

Alexeyev,  Başbakan Kruşçev’i etkilemeyi başarmıştı. Bunun üzerine Alexeyev’e ciddi miktarda maddi destek veren Kruşçev, prototipi çabucak görmek istediğini söyledi.

Başlıyoruz!

60’ların başında Sovyetlerde birçok tasarım yapıldı. Ancak bunlar küçük ölçekliydi ya da sivile hitap ediyordu. Kruşçev askeriyeye uygun bir şey istiyordu. İddia edileni istiyordu.

1962’de Hazar denizi kıyısında gizli araştırmalar yürüten Alexiyev ve ekibi, KM adındaki prototipi ortaya çıkardı. Prototip, ilk olarak 1962 yılında test edilmeye başlandı.

Bu sırada ABD, Sovyetler Birliği’nin Hazar Denizi kıyılarında gizli bir silahı test ettiğine dair istihbarat alıyordu. Lâkin casus uçakları sokamıyordu o bölgeye. İmdatlarına yetişen, casus uydular oldu. ABD, ilk keşif uydularından biri olan Corona ile, 1968’de, Sovyet Donanma Üssünün fotoğrafını çekmişti. Fotoğrafı çekilen bu şey, gemi gibiydi ama tam benzemiyordu. Üstten uçağı andıran bu şeyin kanatlarıysa, uçak olmak için çok kısaydı. Gördükleri şeye “Hazar Denizi Canavarı” dediler.

“Hazar Denizi Canavarı” olarak nam salan KM, çok sıra dışıydı. Boş ağırlığı 200 ton olan KM, tam dolu olduğunda 500 tonu geçiyordu. İlk başlarda 8 adet olan VD7 turbojet motoru yetmeyince, sonrasında 2 adet daha eklenerek 10 adet yapıldı. Teorik olarak 500 km/h hız yaptığı söylenen KM, en fazla 430 km/h hıza kadar çıkıyordu. Tabi bu yük durumuna da bağlıydı. Çok etkileyici olan bu aracın, ne yazık ki, bir o kadar da teknik sorunu mevcuttu. Tam olarak istedikleri gibi değildi. Sonrasında başka ekranoplanlar tasarlandı.

İstedikleri daha kolay kullanıma sahip, ucuz modellerdi. Bunun üzerine Alexeyev ve ekibi, “A90” adındaki yeni modeli geliştirmeye başladı. 1972’de test edilmeye başlanan A90, 1976 yılında Sovyetler Birliği tarafından hizmete alındı. KM’ye nazaran istenilene daha uygun bir tasarımdı. Biraz daha ufak fakat etkiliydi. Saatte 400 km seyir hızına ulaşabilen A90, 1500 km’lik bir menzile sahipti ve 28 tonluk bir taşıma kapasitesi vardı.

Sovyetler, ekranoplanı ilk başta sivil bir araç olarak duyurmuştu aslında. Ama asıl amaçları bu değildi elbet. Bunları temel bir çıkartma aracı haline getirmekti. Altlarında tekerlekleri de bulunan ekranoplanlar, amfibik araçlardı. Yani karada da gidebilecekti. Askeri çıkartmalarda önem kazanıyordu bu özellik.

Tek seferde tam teçhizatlı 150 deniz piyadesini taşıyabiliyordu. Bunun yanında zırhlı askeri araçları da. Çok beğenilen A90’lardan sadece 4 adet üretildi. 90’lara kadar kullanılan bu prototipler şu anda kullanımda değil.

70’lerin sonunda yeni projeler tasarlandı. Dönemin Başbakanı Kosıgin, yüzlerce ton taşıyacağı söylenen modeli istiyordu. Bunun için ekibi sıkıştırdı. Fakat çalışmalar çok yavaş ilerlediğinden, 1984’e kadar sarktı. Siyasiler değiştiği için siyasi iklim de karmaşıktı.

Sonra Lun sınıfı ekranoplanlar geliştirildi. Bunlar SB’nin yaptığı en gelişmiş ekranoplanlardı. KM’den dersler alan ve A90 tecrübeleri üzerinden şekillenen Lun sınıfı, 286 tonluk kalkış kapasitesine sahipti. 137 tonluk kargo veya 200’e kadar tam teçhizatlı askeri taşıyabiliyordu.

8 adet Kuznetsov yapımı ND87 turbojet motora sahiplerdi. Saatte 550 km/h hıza ulaşabilen ekranoplanlar, 450km/h’lik bir seyir hızına sahipti. Ayrıca, üzerinde 6 tane nükleer başlıklı füzeye sahipti.  

Lun sınıfı tek bir prototipe sahipti. Acele bir şekilde yapıldı ve kargo tipi çıkarılmadı. 1987’de hizmete sokuldu. Lâkin amacını gerçekleştirmiş değildi. Hâlâ çok sorunu vardı. İşe yaramaktan ziyade, şov için hizmete sokulmuş gibiydi. Yaklaşık 3 yıl Donanmada hizmet gördükten sonra 1991’de karaya çekildi. Şu anda çürümeye terk edilmiş bir durumda.

Peki neden tercih edilmediler?

Çünkü deniz şartlarına aşırı bağımlı bir araç. Yüzeye yakın uçtuklarından dolayı çoğu zaman dalgalara çarpabiliyorlar. Şiddetli dalga durumlarında kullanıma pek uygun değil ve hafif bir fırtına sonrası bile kullanışsız hale gelebiliyor.

Ekranoplanlar şu an kullanılmasa da, tamamen çöpe atılmış bir fikir değil. Fransa, Hollanda ve Çin gibi ülkeler, bunun üzerine çalışmalar yapıyor. Alexeyev Tasarım Bürosu, 2022 ‘de A050 adındaki prototipi duyurmaya hazırlanıyor. Neler olacağını hep birlikte bekleyip göreceğiz.

Bir sonraki yazıya dek, sağlıcakla kalınız ve Allah’a emanet olunuz. Selametle!

Kaynak:

• Ground Effect
• WIG
• Lun (Ekranoplan)
• Sovyetlerin Uçan Gemileri: Ekranoplanlar (Video)
• Denizden 4 Metre Yüksekte, Saatte 500 KM/S Hızla Giden Araç; EKRANOPLAN (Video)
• Corona Keşif Uydusu

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post Yüzen Uçaklar; EKRANOPLAN’lar appeared first on Mercek Dergisi.

Bu yazıyı yazmama neden olan şey, oyunculuğu çok iyi olan ve daha önce izlediğim bir dizi oyuncusunun, absürt dizi türündeki bir dizide gördüğüm dans sahnesiydi. Zengin, concon bir tipi canlandıran oyuncumuz eğleniyordu kendince. Absürt bir diziydi, komikti aslında. Ama ben o sahneyi izlerken, ne düşündüğümü sorguladım kendime, birden. İtiraf ettim kendime, ne kadar da ciddiyetsiz gelmişti bana. Kötü düşünürdüm dedim kendi kendime, eğer daha önce, aynı oyuncunun başka rollerini de görmemiş olsaydım. Nasıl güzel canlandırdığını görmesem diğer rollerini, nasıl samimi, nasıl içten konuştuğu sahneleri görmesem mesela… Düşüncelerim o anla sınırlı kalacaktı belki de.

Evet acı geldi biraz bana bu. O sebeple bu konuyu seçtim bu hafta yazmak için. Düşündüklerimden sonra mühendislik öğrencisi olarak bir kıyas yapma ihtiyacı hissettim ve okuduğum bir kitaptaki hesaplamalar aklıma geldi. Birini yargıladığımız süreyi onun toplam hayatına kıyaslayacaktım. Öyle direk tüm hayatına değil ama. Verimli geçen süresine. Okuduğum kitapta, insanların aslında bilindiği kadar uzun yaşamadığını anlatan bir karakter vardı. Akla ve mantığa yatar bir biçimde anlatıyordu bu iddiasını. Aklımda kaldığı kadarıyla aktarayım sana. Sonra da konumla bağlantılı hâle getireceğim.

Güzel bir sözle başlayalım. Ardından da bir soruyla.

Müziğin sesini duymayanlar, dans edenleri deli sanırlar.

Nietzsche

Ortalama bir insan hayatı kaç yıldır? 80, 90?.. Çok mu iyimser oldu? Peki. Hadi senin hatırın için 60 diyelim. Anlaştık sanırım. Ortalama 60 yıl yaşayan bir insan sence de çok uzun yaşamaz mı? Ama bu ona kısa gelir. Sınırlı diyedir belki. Bir de fani. Sonra başka bir âlemde beka bulacak tabi.

                Hadi bir hesap yapalım. Hani yapıyorlar ya, aslında insanların ne kadar yaşadığını hesaplamak için. Yani ne kadarı kendilerine kalıyor manasında. Şimdi başlıyorum. Anlayacaksın zaten. Daha önce benzer şeyler okuduysan eğer hemen de hatırlayacaksın. Sayıları biraz fazla vermişim gibi gelebilir. Şayet öyle gelirse bunun aslında benim için bir dezavantaj olduğunu fark edeceksin. Başlıyorum o halde?..

Ortalama bir insan 60 yıl yaşıyor dedik. Bir 15 sene çocuklukla, diğer bir 15’i de ıvır zıvır işlerle geçiyor aslında. Pek farkında olmuyoruz, evet. “Ivır zıvır işler nedir?” diye soruyorsun. Hemen açıklayayım: Garip televizyon programları, sanal âlemlerde arayışlar, işe yaramaz oyunlar, ilginç diyaloglar, sonuçsuz tartışmaları ve benzeri şeyleri kastediyorum burada. Şimdi etti mi sana 30. Bak işte, yarısı gitti iki gözüm 🙂

Günde 8 saat uyuduğunu düşünürsek…

Fazladan fazladan veriyorum, biliyorum. Sabret.

Günde 8 saatten, gitti mi bir 20 yıl daha. Üçte biri yani. “Hayda!” dediğini duydum sanki. Kaç kaldı? 10 yıl değil mi? Evet tam tamına 10 yıl kaldı. Aslında 60 yıl nefes alan biri gerçekte 10 yıl yaşıyor, tabiri caizse. Belki ayrıntılara girersek daha farklı hesaplar da çıkabilir. Ama benim asıl gayem bu olmadığı için kabullendiğini varsayıyorum.

Şimdi bir başka soru. Bir dakika kaç saniye? 60 saniye. Oradan toplayarak gelirsek seninle birlikte… 315.360.000 saniye ediyor, 10 yıl. Okumaya bile üşendin değil mi? Ben de yazıyla yazmadım sayının büyüklüğünü gör diye.

Biz kaç saniyeye sığdırıyoruz peki, bir kişiyle alakalı fikirlerimizi? Mesela iki dakika diyelim. Yani 120 saniye. Bizi, biriyle alakalı bir yargıya vardıran kısa bir süre. Oysa o kişinin ömründe daha onu görmediğimiz 315.359.880 saniyesi daha var, daha yakından baktığımızda. Bak, bu kaba hesaplar yaptıktan sonra kalan süre he. Ona göre değerlendir. Yani demem o ki, daha da fazla olabilirdi yaşadığı süre. Oysa bize sadece 120 saniye yetti yargılamak için. O ise 60 yıl yaşamıştı sözde. Kıyaslayınca haksızlık gibi, değil mi?

İnsanlar 60 yıl yaşıyor (yani 10 yıl). Ama biz onları, belki sadece bizimle konuştukları on dakikaya, muzırlık yaptıkları birkaç dakikaya veya yanlarından geçerken, dostlarıyla, hunharca güldükleri birkaç saniyeye sığdırıyoruz. Biz onu gördüğümüz süre boyunca sürekli sırıtıyorsa birisi, ciddiyetsiz diye etiketliyoruz. Sürekli sarhoş gibi dans ediyorsa biri, onu gördüğümüz o 120 saniye boyunca, iyi düşünmüyoruz belki de hakkında. Bir sürü varsayıma sahip oluyoruz o kısa sürede. Güzel veya çirkin, fark eder mi? O olsa izler miydi seni öyle? Ya da düşünür müydü senin gibi?

Ön yargılarımız var. Oluyor bazen istemesek de. Onları iptal edebiliyor muyuz bilemiyorum. Ama en azından ihtimalleri hesaba katabiliriz bundan sonra. Daha geniş bir pencereden bakarız. Belki ömrünün dakikalarından ziyade, insanların neler yaşamış olabileceğini de katarız hesaba.

Buradan bir ders çıkarmak gerekiyor mu bilmiyorum. Sadece aklıma geldiği için yazdım dostum. Belki iki kez düşünmemize sebep olur, olursa da, en fazla. Yani… Tahminim o yönde 🙂

Bak mesela az önce de internette gitar çalan bir Ayşe teyzeye denk geldim. Üstelik İngilizce söylüyordu şarkısını :/ Yazdıklarımı düzenlerken de aklıma bir başka oyuncu olan Erol Taş geldi mesela. Eski filmlerin kadrolu kötü adamlarından, hatırlarsınız belki. Kendisinin çok naif bir biçimde konuştuğu videosunu bırakarak şuraya, veda ediyorum sizlere.

Ön yargısız günler diliyorum efendim. Sağlıcakla kalıp, Allah’a emanet olunuz.

Kaynak:

Erdal Demirkıran – Sadece Aptallar 8 Saat Uyur

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post ÖN YARGILARIMIZ appeared first on Mercek Dergisi.

Gönlümden geçen, şu sıkıntılı günlerimizde keyfinizin yerinde olmasıdır. Okuduğunuz üzere, haftalık yazıyoruz, malûm. Girişimcilik Kulübü’nün dergisi olarak, edebi yazıların yanında, girişimcilik terimlerinin geçtiği yazılar da olacak elbet. Şimdi onlardan birine giriş yapmak üzereyim. Gelin birlikte bakalım: “Pazarlama” ve “Pazarlamanın tarihsel gelişimi” ne?..

Gutenberg mi bulmuştu matbaayı? Hayır, matbaayı Çinliler buldu (her şeyi buluyorlar yahu bunlar da). Çinliler baskıyı tamamen tahtanın üstüne kazıyordu, başlarda. Gutenberg’in getirdiği yenilik ise “movable type”, yani harflerin yerinin değiştirilmesi fikri. Harfleri ayrı ayrı parçalar olarak kullanıyor, böylece baskıyı baştan hazırlamak zorunda bırakmıyordu bizi. Harflerin yerini değiştirmesiyle birlikte yeni baskı hemen hazırdı.

Sonrasında dergilerin, posterlerin veya afişlerin basımı artık kolaylaşacaktı, tabi olsalardı. Yani demem o ki, yavaş yavaş gelişmeye başladı Gutenberg’den sonra bu tarz işler. İnsanlar bir şeyler üretti ve bunu duyurma gereksinimi hissetti. Pazarlama serüveni başlamıştı belki de çoktan. Ama bundan sonraki gelişmelerle birlikte bir hayli hızlanacak ve yepyeni yollar keşfedilecekti. Bakalım yolculuğu nasıl gitmiş pazarlamanın. Hazırsanız başlayalım? Kemerleri bağlayın! 😀

Pazarlama firmaların, hangi malları veya hizmetleri müşterilerin ilgisini çekeceğini tayin etmeleri ve satışlar, iletişim ve işletme idaresi geliştirmeleri için stratejilerin belirlemeleri sürecidir.

Philip Kotler

• Önce dergilerle başladılar. 1700’lerde Amerika’da ilk dergi yayınlandı mesela. Philadelphia şehrinde. (Pensilvanya eyaletine bağlı bir şehir)
• 1839’da biz burada Tanzimat’a girerken, dışarıda da posterler popüler olmaya başlamış. Sonra demişler: “Bu posterler biraz küçük sanki?!”
• İşte tam bu noktada (1900’lere yakın) devreye “billboard”lar girmiş. Yani reklam panoları. Hani şu belediyelerin bol bol kurduğundan. Otobüs duraklarında görmüşsünüzdür.
• “Hop!” deyip atlarsak 1920’lere, radyo revaçta tabi. Amerikan halkının yarısından fazlasının evinde radyo mevcut. Haliyle oradan yapılıyor markaların reklam ilanları. Markalar akıllı!
• Radyo sayısı azalıp TV sayısı artınca evlerde, oraya yönelim başladı bu sefer de.
• Devam ederken bir de telefonlara sıçradı bu süreçte, pazarlama. Market büyümeye devam ediyordu. Teknoloji geliştikçe ulaşılabilecek kişi sayısı da hızla artıyordu tabi.

İyi bir mal kendisinin en iyi satıcısıdır

Claude Hopkins

• 1950’lerin ortalarına geldiğimizde, TV reklamlarından elde edilen gelirler radyodakileri geçti.
• Telefonlar evlerde yaygınlaştıkça işi kolaylaşan pazarlamacılar, bir yerden sonra insanları rahatsız etmeye bile başladı. 2000’li yıllardaki “spam” tabiriyle yavaş yavaş tanışmaya başladık sanki. Yakındı, geliyordu.
• 1973’te Martin Cooper ağabeyimiz cep telefonunu icat ettikten sonra işler ilerledi tabi.
• Ardından 1984’te sevgili IBM de kişisel bilgisayarı çıkardıktan sonra…
• Bunu Macintosh ile taçlandıran da Apple şirketi oldu. 900 bin dolara mâl olan reklamlarını, ülkenin %47’si izlemişti neredeyse.
• 1980’lerde bilgisayarların gelişmesiyle reklamlar baskılarla yapılmaya başlandı. Gazetelere ilan veren şirketler çoktu.
• İlk cep telefonundan sonra çıkarılan modeller, bilgisayarlarda olduğu gibi, küçültülmeye çalışıldı. Küçüldükçe kullanımı bir hayli artan telefonlar, toplu mesaj gönderimi gibi pazarlama yöntemlerini de beraberinde getirdi.
• Siyah beyaz filmlerde “Yazıyor! Yazıyor!” diye bağıran çocuklar sayesinde aklımızda yer eden gazeteler, 1990’lı yıllarda, pazarlamadaki payını azalttı ve televizyonlar öne geçti.

İnsanlara ne istediklerini sorsaydım, daha hızlı giden at üretirdim.

Henry Ford

• Hızla gelişen teknolojiyle birlikte pazarlama yolları daha da genişliyordu. Vakit yavaş yavaş elektronik ticaret çağına geliyordu. Bir müddet sonra internetten alışveriş yapılacaktı. Heyecan doruktaydı.
• Sırayla Yahoo, Google ve msn kuruldu derken, bloglar da yazılmaya başlanmıştı milenyuma gelmeden.
• Teknolojiye bağlı büyümenin %500 arttığı bu dönem, şirketler için bir performans göstergesiydi.
• Elektronik posta (e-posta) gibi nimetler de yaygınlaşıyordu. Güzeldi de,“spam” dediğimiz, genellikle reklam içerikli olan postalar çıkana kadar. 
• İstenmeyen bu postalarla bir mücadele de başlatılmıştı. Biraz kontrol amaçlıydı bu mücadele.
• 2002-2003 yıllarında LinkedIn ve Facebook gibi sosyal medya mecraları kuruldu.
• İlerleyen süreçte e-ticaret başladı ve Amazon gibi şirketler gelirlerini birkaç kat artırdı.
• 3G teknolojisiyle birlikte mobil telefonların kullanımı da arttı. Amerikan’ın %90’ında cep telefonu vardı ve bu dönemdeki e-postaların %90’ını spamlar oluşturuyordu. Çok rahatsız edici değil mi sizce de?
• Ardından arama motorlarında optimizasyon denilen şey geliştirildi (SEO). Yani bu SEO dediğimiz şey, web sitelerindeki belirli anahtar kelimeler yardımıyla, sitelerin, arama motorları tarafından bulunmasını kolaylaştırıyor. Sonucunda, SEO’ya uygun yazarsanız yazınızı, siteniz arama sonuçlarında daha üstlerde çıkıyor. Güzel özellik vesselam.  
• 2010’lara geldiğimizde “smart phone” adını alan akıllı telefonlarımız yaygınlaşıyor.
• Bu yıllarda internet kullanımı televizyon izleme süresini ters düz ediyor adeta. Yani, insanlar interneti gündelik süre olarak daha fazla kullanıyor.
• Sosyal medya ve internet kullanımı pazarlama için kullanıldıkça olumlu sonuçlar veri ve şirketlerin kazancını artırmasını sağladı.
• Sadece Facebook’la bitmeyen sosyal medya, Instagram ve Twitter gibi mecralarda da hayat buldu. Pazarlamacılarsa bu fırsatı kaçırmadı tabi ki.

Sosyal medyayla birlikte pazarlama altın çağını yaşıyor diyebilir miyim bilmiyorum. Lâkin keyfinin yerinde olduğu kesin.

Eminim birçoğumuz sosyal medya serüvenine Facebook ile başlamıştır. Sonra Facebook büyüklerimizi de işin içine aldı. Biz gençler bu süreçte Instagram ve Twitter’a geçiş yaptık belki de. Emin olduğum bir diğer şey ise bu mecralarda gezinirken illaki bir reklama denk gelmiş olmanızdır. Online eğitim reklamı da olsa sayılır sanırım. Öyle ki, bu tarz platformlarda sosyal medya için pazarlama eğitimleri dahi mevcut.

Pazarlama peşimizi bırakmayacak gibi. Bu sebeple, uzman olmasanız da bu konularla alakalı okumanızı, araştırmanızı tavsiye ederim. Pazarlamanın yada daha doğrusu reklamların psikolojik etkilerine bakmanızı öneririm en azından. İsteyen olursa yorumlarda kitap bile önerebilirim 🙂

Size, anlattıklarımın ingiliççe bir infograğini paylaşarak veda ediyorum. Sağlıcakla kalın ve de Allah’a emanet olun 🙂

Yararlandığım Kaynaklar:

• https://www.mehmetsaruhan.com/2015/pazarlama/marka/pazarlamanin-tarihsel-gelisimi/
• https://www.youtube.com/watch?v=HPqF0KaC-as&list=PLEf5MC-q7pKVDF4BFy48R2sFXHDOMwbJC&index=11
• http://www.pazarlamamakaleleri.com/pazarlamanin-tarihi-ve-alternatif-pazarlama-tanimlari/#more-1219
• https://pazarlamasyon.com/pazarlamanin-tarihcesi-infografik/

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post Pazarlama ve Tarihsel Gelişimi appeared first on Mercek Dergisi.

Ülkemizde çayın bolca tüketildiğini bilmeyen yoktur sanırım. Çaya âşık bir milletiz. Öyle ki, edebiyatı bile var aramızda. Bu haftaki yazımı çayla alakalı yazmak istedim ben de. İnanmazsın, tam da çay içerken geldi aklıma bu fikir 🙂 . Aklımda bir iki konu daha vardı, lâkin sonraya kaldı artık. Hem zamanında bir yerlerde karşıma çıkmış bir soru vardı kafamda. Belki senin de kafanı kurcalıyordur veya ben söyledikten sonra kurcalamaya başlar. Velhasıl, yorgunluğumuza iyi gelir ümidiyle başlıyorum. Önemli bir soruyla başlıyorum. Asıl sorum bu değil elbet. Bu yardımcı bir soru. Asıl soru sonda. Hadi başlayalım o zaman, he?

“ÇAY NASIL DEMLENİR?”

Öncelikle sıcak bir ortam gerekir, soyut bir sıcaklık. Gerçek yahut hayalî. Hayalî dediysem de bozma hemen beni. Demek istediğim aklında veya gönlünde de olsa olur, bu sıcak ortam. Gerçekte üşüyorsundur belki, olabilir. Üstü açık kalmıştır içindeki çocuğun. Belki de oyuna dalıp yemek yemeyi unutmuştur. Temel gıdasını verdikten sonra çayını da ihmâl etme, e mi? Aman, sonra aranız bozulur falan. İstemem yani böyle bir şeyi.

Ondan sonra odun lazım bir de. Ve de çıra. Demleyecek çayı, yana yana. Apartmanda oturanlar için biraz müşkül bir durum, hissediyorum. Zira, doğalgazlı ocak dururken, ne hâcet oduna? Bu çok elzem değil, doğrudur. Ama “hakkını vermek” istiyorsan, çayın, böyle yapmanı öğütlerim.

Çay susuz olur mu peki? Olmaz tabi. Su lazım bize su. Şöyle çağlayandan akanından. O da zor gibi ya, neyse… O olmasa da olur. Hatta sakin olması daha iyi de olur belki. Dertlidir, düşüncelidir, demlenmeye hazırdır gibisinden düşünerek…

Karadeniz’in engin dağlarının havasını solumuş, soğuk havasına göğüs germiş, yağmurlarına karşı toprağı siper etmiş çay yapraklarına geldi sıra. Onlar olmadan olur mu hiç? Yazın sıcağına, Karadeniz’imin yağmurlarına dayanan gardaşımın alın teri varsa o çay yaprağında bir de… O zaman daha bir farklı olur o çayın demi.

Bir şey unuttuk mu? Kontrol et bakalım. Her şey tamam mı? Emin misin? Masa, iskemleler, örtü… Tabi değil iki gözüm. Bardak olmadan nasıl içeceğiz biz bu çayı? Âşık mısın nesin yahu?! 😀

Benim asıl sorum burada çıkıyor karşına: ”Çay bardağı nasıl olmalı sence?”

Eminim birkaç ayrı cevap çıkar bu soruyla sorgulasak farklı farklı kişileri. Verilecek cevaplar arasında kulplu, ince belli, kupa vesaire olacaktır muhtemelen. Benim aklımdan geçen cevap belli; ince belli.

Çay neden ince belli bardakta içilir sana söyleyeyim mi? İlk başta küçüktür, ele avuca sığar hani. Derdin demlenir ya demlikte bir nevi. Payını alırsın sen de o demden. Ya kendinden geçersin ya da en güzel düşlerden. Çok da iyi bir adam oluverirsin. Bunu neye dayanarak söylüyorum peki? Hani derler ya, bilirsin belki, “Çay veren adam kötü olur mu hiç?” diye. Sen de kendine çay veriyorsun sonuçta. Saçma mı? Belki biraz… İçinizdeki çocuğa verin o halde? O da mı olmaz? O zaman bir çay dostu bulun kendinize. En ikna edicisi bu sanırım. Hem sırayla ısmarlarsınız birbirinize 🙂

Bu yazıyı neden mi yazdım? Kaldığım yurttaki arkadaşlar, genelde kocaman bardaklara sahip. Mantık belli az çok. Çayım fazla olsun aldığımda. Ben yine de ince belliyi severim. Pratik olarak da küt bardakları elde tutmak zor. Dedim ya ince belli ele avuca sığıyor. Böylece soğuk kış günlerinde hem elini hem de içini ısıtıyor çay nimeti. Bir de kavisli yapısı sebebiyle çayın çabucak soğumasına engel olduğunu savunanlar var. Bunu nicel olarak deneylemedim. Belki onu da siz yaparsınız. Ben sadece bildiğimi güzel bir dille anlatmak istedim, fazla tekniğe kaçmadan. Umarım sıkmamıştır 🙂 

Unutmadan, bu kavisli yapının lalelerden ileri geldiğini savunanlar da var. Buradan onlara selam ederek bunu da kendime not düşüyorum.

Yazımızı burada noktalayarak sizi Allah’a emanet ediyorum efendim. Sağlıcakla ve selametle kalınız.

Emre Karakoç

Makina mühendisliği öğrencisi olan amatör bir fotoğrafçı. Aklı biraz “havada” 🙂

The post İNCE BELLİ appeared first on Mercek Dergisi.