Cansu Bulan Röportajı
Cansu Bulan kimdir? Kendinizden ve girişiminizden bahseder misiniz?
Ben yüksek mühendis Cansu Bulan. Ayvalıklıyım. 5 nesildir, zeytin çiftçiliği yapan bir ailenin kızıyım. Zeytin hem ailemin temel geçim kaynağı hem de benim hayatıma yön veren bir besin oldu.
Üniversite eğitimim sırasında, birinci, ikinci ve üçüncü dönem onur belgesi aldım. Bu da bölüm başkanımızın dikkatini çekti. Beni İspanya’ya erasmus programına gönderdiler. Bu da benim hayatımda bir dönüm noktası oldu.
2017’de şirketim Boztepe Zeytinciliği kurdum.
Girişimciliğinizi gerçekleştirirken destek aldınız mı? Aldıysanız kimlerden veya hangi kurumlardan destek aldınız?
50 bin lira KOSGEB kadın girişimci hibe desteğinden yararlandım. Babamdan 2 ton zeytin yağı ödünç aldım. Deneme üretimine böyle başladım. Eşime ise sermaye için düğün takılarımı bozdurmayı teklif ettim ve o da kabul etti. Hem babam hem eşim bana güvendiler.
Girişiminizi baştan kuracak olsanız neleri değiştirmek isterdiniz?
İşi ilk kurduğumda muhasebe, pazarlama ve üretimin tümünü ben kendim yapıyordum. Belki yeterli ekonomik güce eriştiğim zaman, işi o alanda uzman kişilere bırakmış olsaydım daha iyi bir noktada olabilirdik. Ama tamamen değiştirmek istediğim bir şey olduğunu söyleyemem.
Nasıl motive olursunuz?
Doğaya dönüyorum, yaşam enerjimi topraktan ve ağaçlardan alıyorum. Sürdürülebilir bir iş yapmak, üretirken doğaya zarar vermiyor olmanın huzuru, ürünümü sağlık sorunları nedeniyle doktor tavsiyesi ile alanlar, hatta şu anda yaptığımız bu röportaj. Bunlar beni motive eden şeyler.
Fikrimiz var ama paramız yok ne yapmalı ve nerden başlamalıyız?
Girişimcilik yarışmaları ve kampları düzenleniyor. Melek yatırımcılar var. İyi bir fikir doğru bir iş planı ile kâğıt üzerine döktüğünüzde yatırım almama ihtimaliniz yok.
Bir iş kurduktan sonra büyümek için en önemli nokta nedir?
Ara vermeden çalışmak. Eğer ben “işi kurdum ilk desteği aldım” diyerek ara verseydim bu sohbeti şu anda yapamıyor olurduk.
Müşteriye ya da yatırımcıya ürünümüzü nasıl tanıtmalıyız?
Bu ikisi birbirinden çok farklı. Müşteri, ürün fotoğrafını gördükten sonra ürün açıklamalarında tüm sorularına cevap bulabiliyorsa ürünü almaya karar verir. Yatırımcı ise iş planınızı ve bu işin ne zaman kâra geçeceğini görmek ister.
Hızlı bir kazanç mı yoksa yavaş ve kararlılıkla giden bir kazanç mı?
Bu tamamen tercih meselesi. Mesela geçtiğimiz yıl hızlı davranarak, maske üretimi yapanları takdir ediyorum. Ama ben daha garantici bir insanım. Markam önce lokalde başarılı olsun sonra da butik bir dünya markası olsun istedim. Bu sizin tercihinize, seçtiğiniz yola bağlı.
Bir iş fikrimiz var çalışmalara başladık ancak başarılı olamadık ne kadar ısrarcı olmalı nereye kadar risk almalıyız?
Başarısızlığın proje ile mi yoksa dış faktörlerle mi ilgili olduğuna bakmak lazım. Ayrıca ben işimi kurmadan kurslara giderken, işinizin kâra geçmesi için beş yıl verilirdi. Günümüz şartlarında ise bir iş 3 yıl içerisinde kâra geçmiyorsa, başka bir iş fikrine geçmekte fayda var.
Sizce bir girişimin, sonucunun başarısız olmasında en büyük etken nedir?
Planlama hatası olabilir. İşi çok iyi bilmeden girmek olabilir. İş planları çok önemli, bir sorun çıkarsa genelde oradan çıkıyor.
Girişim mi sosyal girişim mi?
Günümüzde ikisi birlikte ilerliyor, ayrı ayrı düşünülemiyor.
Fayda mı değer mi?
Değer bir fayda sağlamıyorsa değer yaratılmış sayılmaz.
Şimdiye kadar aldığınız en iyi kariyer tavsiyesi nedir?
İspanya’daki bölüm hocamdan aldığım; “Butik bir marka yaratmalısın.”
İlham aldığınız kişiler kimlerdir?
Mustafa Kemal Atatürk ve Türkan Saylan diyebilirim.
Sokakta limon satan biri sizce girişimci sayılır mı?
Eğer o kişi 5 yıldır aynı köşede limon satmaya devam ediyorsa bir girişimci sayılmaz.
Onur Yağmur konuşuyor. (Kendisini merak edenler için kısa bir bilgilendirme.) Lise yıllarımda Bilişim Teknolojileri bölümünü okumanın ardından sektöre devam etmek istedim ve lisans eğitimi için KTÜ İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri bölümü ile Trabzon’a geldim. AÜ Medya ve İletişim bölümü mezunu ve İÜ Grafik Tasarımı öğrencisi olarak da eğitimlerime devam ediyorum. KTÜ Girişimcilik ve Pazarlama Kulübü başkanlığını devam ettirmekle beraber, Mercek Dergisi departman sorumluluğunu üstlendim. Hayallerimi hedeflere dönüştürerek yaşayan bir Malatyalıyım ve beni okuduğunuz için teşekkür ediyorum.
SİMANIN KIYILARINDA: “YILDIZLARIM” 
Güven 
Birer Toplam 
Kalbim