Zihnin Duygu Yönetimi

Sevgili Mercek Dergisi okurları, sizlere bambaşka ve merak uyandıracak bir konu ile geldim. Bildiğiniz üzere insan gün içinde veya herhangi bir zaman dilimi içerisinde çeşitli duygular besliyor. Mesela üzüntü, sevinç, öfke, mutluluk vb gibi… Bir çoğumuz bunların kalp ile yönlendirildiğini düşünüyoruz fakat aslında hikaye bildiğimizden çok daha farklı. Gelin biraz inceleyelim.

İncelemeden önce beyin ve kalpten kısaca bahsedelim,

Beyin: Bu organ sinir sisteminin başında yer alan bir organdır. Görmeyi, duymayı, tatmayı, dengede kalmayı, hormon salınımı yapmayı, kan basıncını düzenlemeyi, vücut sıcaklığını kontrol etmeyi, duygu yönetmeyi, sinir sistemini kontrol altına almayı ve sinyal dolaşımını yönlendirmeyi sağlar.

Kalp: Görevi kanı vücuda pompalamak olan kalp, metabolizma eylemleri sonucunda oluşan artık ürünlerin vücuttan uzaklaştırılması, vücut ısısının düzenlenmesi, asit-baz dengesinin korunması, hormonlar ve enzimlerin vücudun gerekli bölmelerine taşınması gibi görevleri yapar.

Göründüğü üzere ikisi de hayati göreve sahip olmasına rağmen duygularımız beyin organında şekilleniyor. Duygularımızı beyin ile yaşıyoruz. Kalp kelimesinin geçtiği cümlelerdeki duyguların hepsi beynimiz ile yaşanmış duygulardır. Kalp de hayati bir organ olduğu için mecaz anlamlı şekilde ona anlam yüklenebiliyor. “Kalbim kırıldı gibi “

Zihnin duygularımızı yönetmesi ne ile olur?

Bu soruyu cevaplayabilmemiz için öncelikle hipotalamusu iyi bilmemiz gerekiyor. Hipotalamus beynin merkez bölgesinde yer alan, duyguların düzenlenmesi, açlık, susuzluk ve uyku gibi birçok vücut işlevinde rolü olan bir bezdir. Tüm omurgalılarda bulunur. İnsanda badem şeklindedir. Ayrıca ürettiği RF maddesi ile hipofizi uyarır. İç denge hipotalamus ile korunur. Karbonhidrat, yağ, protein metabolizmasını dengeler.

Duyguların fiziksel temeli de hipotalamus tarafından oluşur. Ayrıca hipofiz bezinin ön ve arka loblarını yönetir. Otonom sinir sisteminin eylemleri üzerinde kontrol sağlar. Asıl fonksiyonları arasında ise kırgınlık, öfke, üzüntü, mutluluk, huzur gibi duyguların vücut üzerindeki tesirlerine aracı olmak vardır. Stresten oluşacak etkileri düzenler, oluşturur. Yani diğer bir deyişle zihne düşen duygusal uyarılar bu bez ile vücudumuza yansır.

Hipotalamus zarara uğrarsa ne olur?

Hipotalamus bezinin hasara uğraması ya da işlevini tam olarak yerine getirememesi durumunda depresyon, stres bozukluğu vb psikolojik rahatsızlıklar ve bunun yanı sıra fiziksel rahatsızlıklar da yaşanabilir.

Peki ya hipotalamus bu kadar işi tek başına mı yapıyor?

Elbette hayır, tanıştırayım;

Hipofiz Bezi: Temel salgı bezi olarak adlandırılan hipofiz bezi vücuttaki diğer salgı bezlerini uyararak endokrin sistemi düzenler. Yani hipofiz bezinde yaşanan bir sağlık sorunu, cinsel gelişimi, tiroitleri, büyümeyi ve gelişmeyi etkiler. Ayrıca hipofiz bezi hipotalamustan aldığı sinyallerin aktarıldığı yerdir. Hipofiz bezinin tamamlayıcı rol oynadığı bu süreçte diğer iç salgı bezlerinin kontrolü sağlanır. Yani vücudumuzun çevre şartlarına verdiği hormonel tepkiler düzenlenir.

Hipotalamus Bezi ile Hipofizin İlişkisi

Beynin üst merkezlerinden gelen emirler hipotalamusa, oradan da hipofiz sapı aracılığıyla hipofiz bezine iletilir. Hipofiz bezi de hipotalamus ve ayrıca dolaşımdan gelen uyarılar doğrultusunda vücudun ihtiyacı olan hormonları salgılar, bu hormonlar da diğer endokrin bezlerin çalışmasını düzenler.

Sonuç olarak duygularımız bu basamaklar kontrolünde ortaya çıkıyor ve vücuttaki tepkisel konumunu alıyor.